نقش كشت غالب پسته بر ناپايداري سكونت گاه هاي روستايي دامغان

از جمله مباحث مربوط به سكونت‌گاه‌‌هاي روستايي بحث ناپايداري و عوامل موثر در آن است. اين موضوع يكي از مباحث بنيادي در توسعه روستايي است و در جوامع مختلف از جمله در كشورهاي در حال توسعه مطالعات انديشمندان را به سمت خود جلب كرده است. بنيان اقتصادي اگرچه از ركن‌هاي مهم در توسعة اقتصادي روستا و به تبع آن موثر در پايداري سكونت‌گاه‌هاي روستايي است، اما در پاره‌اي از موارد اين رشد اقتصادي نه‌تنها سكونت و كاركرد متداول روستا را تضمين نمي‌كند بلكه شاهد عكس‌العمل مخالف آن هستيم. براي مثال، رونق كشت پسته در منطقة قهاب صرصر، از توابع شهرستان دامغان، در دهه‌هاي اخير و افزايش وسعت زمين‌هاي زير كشت اين محصول و افزايش درآمد ناشي از آن نه‌تنها به رونق سكونت‌گاه‌ها كمك نكرده كه برعكس، شاهد تخليه و كاهش جمعيت ساكن در اين روستاها مي‌باشيم.در همين خصوص، اين تحقيق به‌صورت كيفي، با رويكرد تركيبي، با مطالعة كتابخانه‌اي و روش ميداني در روستاها و باغات كشت پسته در بين 150 نفر از باغداران و خبرگان محلي نسبت به بررسي عوامل موثر در ناپايداري سكونت‌گاه‌ها براساس فعاليت باغداري كشت پسته صورت گرفته است. يافته‌هاي تحقيق دلالت بر ورود غيربوميان و سرمايه‌داران به‌سوي كشت اين محصول و نهايتا خروج سرمايه از روستاها دارد. بنابراين چنانچه با احداث صنايع تبديلي و بسته‌بندي و غيره نسبت به نگهداري سرمايه اقدام نشود نتيجة آن تخلية بيشتر روستاها و عدم رونق آن‌ها با وجود فعاليت اقتصادي خواهد بود.