سه‌بعدي‌سازي مقرنس بر اساس آراي حسين لرزاده

مقرنس، چگونگي استنباط نقشه‌هاي آن و نحوۀ ساخت سه‌بعدي ترسيمي‌اش از مباحث مناقشه‌برانگيز در ميان مورخان و معماران بوده است. آنچه از گذشته دربارۀ مقرنس باقي مانده محدود به نقشه‌هاي دوبعدي مقرنس و نمونه‌هاي ساخته شده است و كمتر دربارۀ چگونگي ساخت سه‌بعدي بر اساس نقشه‌ها اثري باقي مانده است. حسين لرزاده (۱۲۸۵۱۳۸۳) از آخرين معماراني است كه فنون ساخت مقرنس را مبتني بر نظام استادشاگردي فرا گرفته و در آثار مكتوب خويش توضيح داده است. هدف مقالۀ پيش رو تبيين روش لرزاده براي سه‌بعدي‌سازي مقرنس و تلاش براي سه‌بعدي‌سازي ترسيمي مقرنس براساس آثار و آموزه‌هاي شفاهي او است. مقاله حاضر از خلال مطالعات كتابخانه‌اي و مصاحبه با شاگردان لرزاده سامان يافته و در ضمن استفاده از روش تحقيق كيفي، مفاهيم اصلي مقرنس از نظر لرزاده گردآوري و توضيح داده شده است. در مقالۀ حاضر براي به‌روزرساني روش ترسيم دوبعدي و سه‌بعدي‌سازي از نرم‌افزارهاي اتوكد و كُرل استفاده شده و با توضيح يك نمونه، كاربرد آراي لرزاده در عمل نشان داده شده است. در اين تحقيق براي پيشبرد روند سه‌بعدي‌سازي، قواعد و نتايجي از آراي لرزاده در باب سه‌بعدي‌سازي استخراج شده است كه مي‌تواند در سه‌بعدي‌سازي ديگر نقشه‌ها و تحقيق‌هاي آتي راهگشا باشد. اهم اين نتايج شامل موارد زير است: ارتفاع قطار، زمينه، نقشۀ دوبعدي، انتقال خطوط در مقرنس نيمكار، حدود نسبي انتخاب‌ها، ذوقي بودن انتخاب‌ها و اختيارات مجري.