باد سموم در ادبيات جغرافيايي

باد، جريان افقي هوا از مناطق پرفشار به مناطق كم‌فشار است كه در فصولي از سال و در جهات مختلف مي‌وزد. بادها براساس محل وزش يا خيزش ممكن است سرد يا گرم باشند. از ميان انواع بادهاي گرم، باد سموم، بادي داغ، خشك و خفقان‌آور است كه هنگام بهار و تابستان عمدتا در صحراي آفريقا و خاورميانه مي‌وزد. به نظر مي‌رسد گرد و غباري كه بخش‌هاي جنوب و جنوب غربي ايران را در برمي‌گيرد، حاصل همين بادهاي گرمي است كه از بيابان‌هاي عراق و عربستان منشا مي‌گيرد. اين بادها جريان‌هاي فرسايشي را فعال و اين مناطق را به يكي از قطب‌هاي ايجاد گرد و غبار تبديل مي‌كنند. توفان‌هاي گرد و غبار در مسير خود، آلاينده‌هايي مانند مواد شيميايي را جذب مي‌كنند و با انتقال به نقاط دوردست باعث وارد شدن خسارات شديد به محيط‌زيست طبيعي، گياهان و توليدات كشاورزي و تاثيرات منفي روي سلامت انسان مي‌شوند كه گاهي به مرگ او مي‌انجامند. هدف مقاله، شناخت باد گرم سموم و تاثيرات آن در گذشته و حال است. مقاله از نوع بنيادي به منظور دانش‌افزايي و روش مقاله، توصيفي ـ تحليلي است. اين مقاله همچنين با استفاده از منابع كتابخانه‌اي ـ آرشيوي انجام شده است. نتيجه به دست آمده نشان مي‌دهد بادهايي با منشا بياباني عامل ايجاد گرد و غبارند. پديده گرد و غبار از جمله مخاطرات زيست‌محيطي است. مقابله با اين پديده و مديريت آن، مانند ساير مخاطرات شامل مديريت ريسك و مديريت بحران است. گرچه راه‌حل‌هاي مختلفي نظير مالچ‌پاشي و كاشت گياه براي مهار گرد و غبار وجود دارد، با اين حال ضروري است مطالعه‌اي عميق براي اتخاذ تدابير موثر محلي در جهت مقابله با اين‌گونه بادها انجام شود.