استفاده از رويكرد دومرحله‌اي ماتريس ريسك و ديمتل، جهت شناسايي و تحليل مهمترين ريسك‌هاي زنجيره تأمين خون

Using a two-step approach of risk matrix and DEMATEL to identify and analyze the most important risks in the blood supply chain (Blood Supply Chain of Tehran)

مقدمه: جهت مديريت اثربخش زنجيره تأمين، مديريت ريسك از اهميت بالايي برخوردار است. دراين ميان، زنجيره تأمين مراقبت‌هاي بهداشتي و ريسك‌هاي آن باتوجه به مأموريت مهم اين زنجيره، نيازمند توجه بيشتري هستند. باتوجه به حساسيت خون و زنجيره تأمين آن، هدف از اين تحقيق بررسي ريسك‌هاي زنجيره تأمين خون و روابط بين آن‌ها در تهران مي‌باشد. روش پژوهش: در اين تحقيق توصيفي ـ تحليلي، ريسك‌هاي زنجيره تأمين خون به كمك بررسي مقالات و نظرات خبرگان به‌وسيله مصاحبه و پرسشنامه شناسايي و با استفاده از ماتريس ريسك و نظرات خبرگان مهمترين آن‌ها مشخص شد، در نهايت به‌وسيله روش ديمتل به بررسي روابط و اثرگذاري و اثرپذيري آن‌ها پرداخته شد. يافته‌ها: براساس بررسي‌هاي انجام‌شده 19 ريسك كه از اهميت بيشتري برخوردار بودند مشخص شدند، همچنين باتوجه به روش ديمتل نشان داده شد كه از نظر ميزان اهميت ريسك‌ها (D+R) انتخاب تأمين‌كنندگان نامناسب (2/25)، عدم تخصيص بودجه مناسب (2/23)، كاهش بهره‌وري كاركنان (2/16) و سطح موجودي نامناسب خون (01/2) به‌عنوان مهم‌ترين ريسك‌ها مشخص شدند. از نظر تأثيرگذاري و تأثيرپذيري (D-R)، تحريم‌هاي اقتصادي و سياسي (1/68) اثرگذارترين و پاسخ ناكافي به تقاضاي بيمارستان‌ها (0/89-)به‌عنوان تأثيرپذيرترين ريسك انتخاب گرديدند. نتيجه‌گيري: باتوجه به مشخص‌شدن ريسك‌هايي كه هم داراي اهميت بالايي بوده و هم بيشترين اثرگذاري را دارند، مانند ريسك‌هاي عدم تخصيص بودجه مناسب، تحريم‌ها، تغييرات نرخ ارز و فجايع، به‌منظور بهبود عملكرد زنجيره و جلوگيري از مشكلاتي آتي، بايد برروي عواملي كه سبب پيدايش اين ريسك‌ها هستند تمركز نمود و جهت كنترل آن‌ها، راهبردهاي مناسب به‌ويژه راهبردهاي مديريتي را اتخاذ كرد.