تظاهرات گوارشي COVID-19 در بالغين: مقاله مروري

Gastrointestinal manifestations of COVID-19: a review article in adults

زمينه و هدف: در اكثر موارد، بيماران مبتلا به COVID-19با تب و علائم تنفسي مانند سرفه، تنگي نفس و ارتشاح ريوي دوطرفه تظاهر پيدا مي‌كنند، ولي مطالعات متعددي بروز علائم گوارشي (مانند اسهال، تهوع، استفراغ، بي‌اشتهايي و درد شكمي) را نيز گزارش كرده‌اند. اين مقاله مروري، با هدف مروري بر تظاهرات گوارشي در بيماران مبتلا به COVID-19 انجام شده است. مواد و روش‌ها: براي انجام اين مقاله مروري، كليدواژه‌ها در مقالات چاپ شده در بازه زماني دسامبر (Decmber) سال 2019 تا 22 جولاي (July) سال 2020 در پايگاه‌هاي اطلاعاتي PubMed، Embase ، Web of Science و Google Scholar مورد جستجو قرار گرفتند. در نهايت و با حذف مقالات تكراري، مقالات غيرمنطبق با موضوع مطالعه بر اساس خلاصه مقاله، مقالات با عدم دسترسي به اطلاعات كامل آنها، حذف مقالات مروري، متاآناليزها، گايدلاين‌ها، نامه به سردبير، گزارش يك مورد و مقالات انجام شده در اطفال، 35 مقاله وارد مطالعه ما شدند. يافته‌ها: در مطالعه ما، 6119 نفر از بالغين مبتلا به COVID-19 از نظر وجود تظاهرات گوارشي در بدو مراجعه يا در سير بيماري مورد بررسي قرار گرفتند. 4 مطالعه، علائم و نشانه‌هاي گوارشي، بدون تب و علائم تنفسي را بعنوان تظاهر باليني اوليه در بيماران با تشخيص COVID-19 گزارش كردند (10/1 % تا 100 % بيماران). ميزان شيوع علائم گوارشي در اين بيماران به ترتيب، كاهش اشتها/بي‌اشتهايي (91/3 %)،تهوع و/يا استفراغ (79/13 %)، اسهال (41/73 %) و درد شكمي (18/89 %) بوده است. در بين 6119 بيمار مورد مطالعه، بيشترين علائم گوارشي به ترتيب شيوع، تهوع و/يا استفراغ (12/45 درصد)، اسهال (11/47 درصد)، بي‌اشتهايي/كم‌اشتهايي (9/56 درصد) و درد شكم (2/52 درصد) گزارش شد. نتيجه‌گيري: اين مقاله مروري نشان داد كه، برخلاف آنچه در ابتداي اپيدمي COVID-19 تصور مي‌شد، SARS-CoV-2 صرفاً با علائم و نشانه‌هاي تنفسي تظاهر پيدا نمي‌كند. در واقع آگاهي از پاتوفيزيولوژي، نوع و شيوع علائم و نشانه‌هاي گوارشي، منجر به تشخيص زودهنگام (مي‌توان روش‌هاي تشخيصي مانند بررسي RNA ويروس در مدفوع را در نظر داشت)، درمان به موقع و در نتيجه پيش‌آگهي بهتر براي بيمار مي‌شود. از سوي ديگر، وجود تظاهرات گوارشي، مطرح‌كننده احتمال انتقال از راه دهاني-مدفوعي (oral-fecal) است، كه تمهيدات و توصيه‌هاي لازم جهت كاهش ريسك انتقال را مي‌طلبد.

Background and Aim: Although COVID-19 patients typically present with respiratory symptoms such as cough, dyspnea, and bilateral pulmonary infiltration, there have been numerous reports of gastrointestinal manifestations such as diarrhea, nausea, vomiting, anorexia, and abdominal pain in these patients. The aim of this study was to review the gastrointestinal manifestations in COVID-19 patients. Materials and Methods: In this systematic review, we searched the key-words in PubMed, Embase, Web of Science, and Google Scholar for studies published between 2019, and July 22, 2020. We selected the studies on epidemiological and clinical manifestations of COVID-19 including gastrointestinal symptoms, and excluded, duplicate publications, review articles, meta-analysis, guidelines, comment or editorials, case reports, studies with unavailable data, and studies in children. Finally, 35 articles were selected for our systematic review. Results: In our study, 6119 COVID-19 patients were evaluated for gastrointestinal manifestations. Four studies showed COVID-19 patients can merely present with gastrointestinal symptoms (highly variable, ranging from 10.1 to 100 percent). In these patients, the prevalence of gastrointestinal symptoms included anorexia (91.3%), nausea or/and vomiting (79.13%), diarrhea (41.73%), and abdominal pain (18.89%), respectively. Among 6119 patients, the most common gastrointestinal symptoms were nausea or/and vomiting (12.45%), diarrhea (11.47%), anorexia (9.56%), and abdominal pain (2.25%). Conclusion: This review study showed that despite the preliminary opinions, SARS-CoV-2 does not always present with respiratory symptoms. Knowledge of pathophysiology, type, and prevalence of gastrointestinal manifestations can lead to early diagnosis (considering fecal viral RNA testing for diagnosis), timely treatment, and hence better prognosis for the patients. On the other hand, gastrointestinal manifestations can raise the possibility of oral-fecal transmission, which requires necessary recommendations to reduce the risk of transmission.