تبيين تاريخي ممنوعيت صدقات بر بني هاشم در عصر نزول

صدقه بر محمد(ص) و خاندان او روا نيست. اين سخن منسوب به پيامبر(ص) است. دستور پرداخت صدقات يا همان زكات در سال نهم هجري صادر شد و پيامبر(ص) مأموران خود را براي دريافت آن به سوي اعراب تازه مسلمان اعزام و هم زمان صدقه را هم بر بني‌هاشم ممنوع كرد. اين گزارش كه وثاقت تاريخي دارد، در فقه و كلام مسلمانان بازتابي گسترده و درازدامن يافته و تا امروز ادامه پيدا كرده‌است. درباره صدور اين ممنوعيت سه علت عرضه شده‌ ‌است: فضيلت بني‌هاشم، بي‌نيازي آنان از صدقات به‌ سبب دريافت خمس، و ناپاكي اموال صدقه. اما يكايك اين نظرات با ابهاماتي روبه‌رويند و با سيره پيامبر(ص) نيز سازگاري ندارند. نويسنده اين مقاله با شيوه تبيين تاريخي، ممنوعيت صدقات بر بني‌هاشم را واكاوي كرده و به اين نتيجه رسيده كه مؤلفه‌هاي تاريخي و فرهنگي زيست جهان اعراب در عصر نزول، از جمله ناخوشايندي و كراهتي كه نسبت به پرداخت صدقات و زكات داشتند، علت صدور چنين ممنوعيتي از جانب رسول خدا بوده‌ ‌است.