موارد معافيت از مسئوليت غيرمرتبط با اجراي تعهدات؛ در حقوق ايران و كنوانسيون روتردام

حمل ونقل يكي از اركان عمده تجارت است و بدون پيشرفت هايي كه در امر حمل ونقل پيدا شده، توسعه تجارت غيرممكن بوده است. در اين ميان، بررسي مسئوليت متصدي حمل و نقل به عنوان يكي از اركان اصلي قرارداد حمل ونقل ضروري به نظر مي رسد. طبق اصول و قواعد كلي حقوق دريايي و تجارت ايران، متصدي حمل و نقل كالا مسئول جبران خسارات وارده بر محموله، يا تأخير در تحويل و يا معيوب شدن آن مي باشد. به عبارتي در حالت كلي و به طور غالب، متصدي حمل و نقل مسئول خسارات وارده بر كالاست، يعني ديگر زيانديده ملزم به اثبات تقصير متصدي حمل و نقل نيست و صرف اينكه خسارتي به محموله وارد آيد، متصدي مسئول مي باشد. اگرچه قاعده كلي در مورد مسئوليت متصدي حمل و نقل فرض تقصير است و او را مسئول مي داند، ولي در برخي موارد با وجود خسارت بر محموله، استثنائاً متصدي حمل و نقل مسئول خسارت نيست. با اين اوصاف اين مسأله قابل طرح است كه، موارد معافيت از مسئوليت غيرمرتبط با اجراي تعهدات كدام است و در چه صورت متصدي حمل و نقل از مسئوليت مبري است؟ به موجب اين تحقيق كه به روش توصيفي- تحليلي و نيز با رويكرد تطبيقي به كنوانسيون روتردام انجام گرفته اين نتيجه قابل بيان است كه؛ مستثنيات مسئوليت متصدي حمل و نقل شامل موارد مربوط به تعهدات و موارد غير مرتبط با تعهدات مي باشد. تقصير فرستنده كالا و نيز حوادث طبيعي (فورس ماژور)، متصدي حمل و نقل را از مسئوليت مبرا مي كند