تفكيك اصطلاحات مشابه خلاقيت قضايي و ارشاد قضايي از تلقين دليل و تحصيل دليل در علم آيين دادرسي مدني

به خاطر حجم قوانين و انبوه تراكم پرونده براي دادرس، امكان استفاده از خلاقيت قضايي قضات، كمتر فراهم مي گردد . قاضي بدون خلاقيت از بين انبوه ادله اعم از ضعيف و قوي كه طرفين ارائه نموده اند و يا خود به آن رسيده است بايد ادله اي را متكاي رسيدگي قرار دهد كه او را بيشتر به حقيقت رهنمون نموده است . دادرس در تسخير ادله مجرد نيست بلكه نيازمند يك چاشني ديگري تحت عنوان ملاحظه مصلحت ها يا همان استصلاح و نيكويي ها يا همان استحسان است كه در بعضي از نحله هاي فقهي مورد توجه قرار مي گيرد . همچنين، در نظام دادرسي ايران، ارشاد قضايي تدبير شناختهشدهاي محسوب نميشود. در پژوهش حاضر سعي بر اين شده است كه همچنان كه ارشاد قاضي جهت اصلاح ذات البين و صلح و سازش امري ايده ال و پسنديده تلقي مي شود، ارشاد به حقوق دفاعي اصحاب دعوا، توسط دادرس مطلوب توصيف شود و با كمك از فقه، جواز ارشاد قضايي در دادرسي مهر صحت زده شود. به ديگر سخن، عملكرد قاضي در جلسات دادرسي در مقام ارشاد و خلاقيت، براي جلوگيري از اطاله دادرسي، دادرسي پويا و كشف حقيقت و انطباق آن با واقعيت، امري مهم و بسيار مطلوب تفسير مي شود . البته براي فهم بهتر واژه ها و تفكيك از يكديگر، دو اصطلاح ارشاد و خلاقيت قضايي توسط قضات از تحصيل دليل و تلقين دليل جدا مي شوند و در جهت مديريت قضايي و جلوگيري از اطاله دادرسي گام برداشته مي شود.