بازتعريف رابطه دولت – دانشگاه بر مبناي نظريه كارفرما – كارگزار

يكي از چالش‌هاي هميشگي پيش‌روي دولت‌ها چگونگي رابطه آن‌ها با دانشگاه‌ها بوده است. نظريه‌هاي مختلفي در اين‌باره طرح شده‌اند، يكي از اين نظريه‌ها كه نقش آن اخيراً در حوزه آموزش عالي و رابطه دولت و دانشگاه پررنگ شده، نظريه كارفرما – كارگزار است. هدف اين مقاله، استفاده از چارچوب نظريه كارفرما – كارگزار براي بازتعريف رابطه دولت و دانشگاه و پي بردن به بينشي كه نظريه فوق در اين رابطه ايجاد مي‌كند، است. از ديد اين نظريه، مشكلات اصلي در رابطه نمايندگي بين دولت و دانشگاه، اطلاعات نامتقارن و تعارض اهداف است كه وجود آن‌ها با هم در رابطه دولت و دانشگاه موجب پيدايش مسئله نمايندگي شده است. اين مقاله پژوهشي توصيفي است كه با مرور نظام‌مند ادبيات به روش فينك (2014 و 2019)، مهمترين مقالات نظريه نمايندگي در كل و حوزه آموزش عالي به‌طور خاص را مشخص و مرور نموده است (81 سند). يافته اين بررسي نشان داد كه اين نظريه به‌طور نظام‌مند با بررسي كژگزيني و كژمنشي و استفاده از مفاهيم هزينه‌ها و متغيرهاي نمايندگي به دولت كمك مي‌كند كه پيش و پس از برقراري رابطه قراردادي با دانشگاه، هزينه‌ها و قرارداد بهينه را ارزيابي كند. در نتيجه، نظريه كارفرما-كارگزار براي گزينش شيوه حكمراني دولت بر دانشگاه، توضيح يكتايي فراهم مي‌آورد و مي‌توان از آن براي بازتعريف رابطه دولت- دانشگاه استفاده نمود.