نقد ترجمۀ متون مطبوعاتي فرانسه/فارسي با تكيه بر رويكرد وندايك

مطبوعات نقش مهمي در انتقال اخبار و اطلاعات روز جهان دارند و مي‌توان گفت به‌نوعي افكار عمومي و جامعه را جهت‌دهي مي‌كنند. حقيقت انكارناپذير اين است كه صاحبانِ قدرت سياسي و اقتصادي رسانه‌ها را كنترل و در آنها نفوذ مي‌كنند تا بر مردم تأثير گذارند. حال اين پرسش مطرح مي‌شود كه، در ترجمة متون مطبوعات پيام متن مبدأ تا چه اندازه درست به خوانندگان منتقل مي‌شود. پژوهش پيش‌رو بر آن است تا با ادغام برخي از ابزارهاي نقد ترجمه با الگوي كلي ون‌دايك مدل مناسبي براي تحليل و بررسي در محور معنا ارائه دهد تا نشان دهد كه مترجمان متون سياسي اغلب با رويكردي سوبژكتيو (وابسته به تفكر فردي) و متعصبانه محتواي مطبوعات را به نفع خود تغيير مي‌دهند كه اين كار بر تحريف ايدئولوژي حاكم بر خبرهاي متن مبدأ اثرگذار است. ازينرو، كوشيده تا بر اساس ساخت‌هاي پيشنهادي ون‌دايك (ساخت‌هاي سطحي يا روساخت و ساخت‌هاي معنايي يا زير ساخت) در بازنمايي قدرت و ايدئولوژي و با بيرون‌كشيدن تلويحات، پيش‌انگاشت‌ها، طرح واژه‌ها، سبك‌هاي واژگاني، كارگفت‌ها، انسجام معنايي، سخنوري و غيره، معناي واقعي و ايدئولوژي حاكم بر خبرهاي سياسي را مشخص كند و سپس با مقابله و مقايسه با ترجمة آن، به ميزان تغييرات اعمال‌شده و در نهايت چرخش ايدئولوژي متن دست يابد و نشان دهد كه مترجم از چه استراتژي‌هاي زباني و ترجمه‌اي در محور معنا جهت منطبق‌كردن آن با باورهاي مخاطب زبان مقصد بهره برده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد، مترجمان، در اكثر موارد، ساخت‌هاي معنايي متن اصلي را با استفاده از معادل و ساختارهاي نا متشابه تغيير مي‌دهند.