بررسي فراداستان در آوازهاي مالدورور

آوازهاي مالدورور، برخلاف بسياري از متن‌هاي روايي سدة نوزدهم كه مي‌كوشيدند با بهره‌گيري از شگردهاي گوناگون كنش روايت‌پردازي را پنهان ساخته و به توهم ارجاعي دامن زنند، مدام ساختگي بودن داستان را به خواننده گوشزد كرده و از غرق شدن او در دنياي داستان جلوگيري مي‌كرد. اين مهم به‌مدد دو ترفند پربسامد كه همواره جريان داستان را قطع كرده و خواننده را در فضاي گفتمان وارد مي‌كند ميسر مي‌شود: حضور پررنگ فراداستان در متن و گفتگوي مداوم راوي با روايت‌شنو. جستار پيش‌رو مي‌كوشد تا نخست نمودهاي فراداستان را در متن لوتره‌آمون نشان دهد و سپس كاركردهاي گوناگون آن را در سطوح مختلف اين متن بررسي كند. همچنين اين بررسي اجازه مي‌دهد تا به انديشه‌هاي بنياديني پي ببريم كه اين متن بر اساس آن شكل مي‌گيرد و مباني ادبيات روايي سنتي را به چالش مي‌كشد. بدين‌ترتيب، اين مقاله دو حوزة روايت‌شناسي و نظرية ادبيات را به يكديگر پيوند مي‌زند. پژوهش كنوني بر اين باور است كه پيدايش آوازهاي مالدورور نقطة عطفي در تاريخ تحول متن ادبي و روايت‌پردازي به‌شمار مي‌رود چه خواننده خود را در برابر متني مي‌يابد كه مدام روند شكل‌گيري خود را به نمايش مي‌گذارد و از او خوانشي يكسر پويا و ادبي مي‌طلبد. همچنين اين جستار نشان مي‌دهد متن مدرني چون آوازهاي مالدورور برداشتي شبيه به روايت‌شناسي به ادبيات دارد و اصولاً چنين متن‌هايي شرايط را براي بررسي‌هاي متن‌گرا در سدة بيستم فراهم كرده‌اند.