بازتفسير انسجامي «فيهنّ» در سوره الرحمن با شنـاخت شگـرد ادبـي تجـريـد و استخـدام

در سوره الرحمن، دو آيه «فِيهِنَّ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ»(الرحمن/56) و «فِيهِنَّ خَيْرَاتٌ حِسَانٌ»(الرحمن/70) نسبت به سياق پيشين خود، دچار تغيير ناگهاني در ضمير، از مثني به جمع شده كه چرايي اين دگرگوني ضمير، مفسران را دچار چالش ساخته و پاسخ‌هاي گوناگون و ناسازگاري به اين مسئله داده شده است. اين پژوهش پس از ارزيابي ديدگاه‎هاي مفسران و بررسي كاستي‌ها و سستي‌هاي ادبي نظرهاي ايشان، در پي پاسخ بدين پرسش چالشي مي‌رود كه انگيزه اين هنجارگريزي متن چيست و پيوستگي اين بخش متن با واژه‌هاي پيش از آن، با درنگ در گفتمان قرآني چگونه قابل تبيين است؟ اين جستار با بازكاوي دو آرايه بديعي استخدام با «ضمير» و تجريد با حرف «في»، و يافتن نمونه‎هاي نغز و برجسته از اين دو آرايه در قرآن، در پاسخي تازه نشان مي‌دهد هم‌جواري و درهم‌تنيدگي اين دو آرايه معنوي، افزون بر زيبا‌سازي متن، آن را چندمعنا ساخته و انسجامي لايه‌اي به آن بخشيده است.