تبيين معيارهاي حيات مبتني بر علم بيونيك در برنامه ريزي و طراحي سكونتگاه هاي انساني

طبيعت طي ميلياردها سال به سعي و خطا پرداخته و در اين مدت فقط كارآمدترين ساختارهاي طبيعي باقي مانده‏اند كه مي‏توانند با واسطه علم بيونيك منبع الهام انسان و راه‏گشاي چالش‏هاي انساني باشند. از طرفي، سكونتگاه‏هاي انساني، به‏عنوان مهم‏ترين و عمده‏ترين بخش از زيستگاه‏هاي انساني، با وجود فناوري‏هاي پيشرفته، در مقايسه با گذشته كيفيت مطلوبي ندارند. از اين رو، پرسش اصلي پژوهش حاضر اين است كه معيارهاي حيات بر مبناي اصول علم بيونيك به‏منظور استفاده در برنامه‏ريزي و طراحي سكونتگاه‏هاي انساني چيست؟ براي پاسخ به اين پرسش ضروري است اصول علم بيونيك شناخته شود تا بتوان با نگاه عميق‏تر در سيستم‏هاي زنده كيفيات ويژه و حيات را به سكونتگاه‏هاي انساني بازگرداند. پژوهش حاضر براساس هدف بنيادي است كه به روش توصيفي تحليلي به انجام رسيده ‏است. در بخش اول نظريه‏هاي پايه به روش كتابخانه‏اي جمع‏آوري و متناسب با هدف و در جهت شكل‏گيري چارچوب نظري پژوهش به روش استدلال منطقي تجزيه و تحليل شده‏ است. در ادامه، با استفاده از روش دلفي و طي سه راند پيمايشي متوالي معيارهاي حيات جمع‏آوري، دسته‏بندي، تعديل، تلخيص، رتبه‏بندي، و عرضه شده‏اند. نتايج پژوهش نشان مي‏دهد حيات كيفيت ويژه‏اي از طبيعت است كه هم به جاندار هم بي‏جان اطلاق مي‏شود و داراي مراتب و ترازهاي مختلف و قابل اندازه‏گيري است. معيارهاي حيات در قالب چهار معيار اصلي (مجموعيت، تكامل، سازگاري، بهينه‏سازي)، يك معيار بنيادي (نظم)، و دو معيار مكمل (نفوذپذيري و مركز نيرومند) عرضه شده‏اند كه حيات‏بخشي به سكونتگاه‏هاي انساني فقط در پرتو توجه به همه معيارها محقق مي‏شود.