تاريخي مشهور با نامي مجعول

در تاريخ نگارش كتاب گاه به آثاري برخورد مي‌كنيم كه نام نويسندۀ آن مشخّص نيست، يا ‏تأليفاتي كه به دو يا سه نفر منسوب شده‌اند. از همين دست است، كتبي كه به يك نام شهره شده‌اند و ‏نام ديگرشان اثر گمشده تلقي شده‌است. امّا كتاب مورد بحث اين مقاله، تجربه الامصار و تزجيه ‏الاعصار مشهور به تاريخ وصّاف بر اثر تسامح يك فهرست نويس، نامش به تجزيه الامصار و ‏تزجيه الاعصار تغيير كرده و پس از وي در تمامي كتاب‌هاي معاصرش به اين نام جعلي شناخته شده و ‏علي رغم اين كه در تمامي نُسخ خطّيِ اين تاريخ، نام اصلي صحيح ذكر شده، بدون توجّه به متن نُسخ از ‏نام جعلي استفاده شده‌است. حتّي اگر اين اسم در ساير كتاب‌هاي تاريخي با نام اصلي آمده است؛ ‏مصحّحِ محترم، عنوان درست را در پانوشت و نام مَجازي را از بابِ تصحيحِ قياسي، در متن آورده‌است!‏ اين مقاله بر آن است كه نشان دهد، نام حقيقي وعربي تاريخ وصّاف تجربه الامصار و تزجيه ‏الاعصار مي باشد.‏