بن مايه هاي عرفاني در سروده هاي عربي شيخ بهايي

شيخ بهايي از دانشمندان بزرگ عصر صفوي است كه در زمينه‌هاي مختلف علمي صاحب نظر بوده است. يكي از جنبه‌هاي شخصيتي او كه در شعرش متجلّي شده سلوك و گرايش عرفاني اوست. شيخ بهايي انديشه هاي عرفاني خود را از منابع اصيل آن يعني قرآن، احاديث نبوي(ص) و اهل بيت(ع) دريافت كرده است؛ كه در اين ميان انس ايشان با صحيفۀ سجاديه و آشنايي با آثار عرفاي ايراني نقش به سزايي در شكل‌گيري انديشه هاي عرفاني او داشته است. جستار پيش رو با هدف شناخت بن مايه هاي عرفاني در انديشۀ شيخ بهايي و با روش تحليل محتوا بخشي، سروده هاي عربي او را مورد نقد و تحليل قرار داده است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي دهد كه مضامين عرفاني در اشعار عربي شيخ بهايي شامل طيف وسيعي از معاني مي‌شود كه مهم ترين آنها محبت و عشق، رياستيزي، شراب روحاني، وصال، شهود عرفاني و سماع است. بن‌مايۀ اشعار عرفاني او را مي‌توان در عشق و تزكيۀ نفس خلاصه كرد كه منجر به كسب علم شهودي و حضوري مي‌شود و او را از مدرسه و جلسات درس بي‌نياز مي‌سازد.