رويكرد سيستم‌هاي اجتماعياكولوژيك راهبردي به سوي مديريت محيط‌‌زيستي پايدار

سيستم‌هاي اجتماعي اكولوژيك سيستم‌هاي پويا و چند سطحي هستند كه در آن‌ها عناصر فرهنگي، سياسي، اجتماعي، اكولوژيكي،‌‌ تكنولوژيكي با يكديگر تعامل دارند. امروزه با تبعيت از الگوي كلاسيك توسعه و پيروي كوركورانه از مدل‌هاي كليشه‌اي كه نسبت به خصوصيات و پيچيدگي‌هاي اكولوژيكي، اجتماعي و اقتصادي بي‌اعتناست، اثرات مخرب سيماي سرزمين و ناپايداري اكولوژيكي و اجتماعي حاصل شده است. در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصيفي_تحليلي، مطالعات كتابخانه‌اي و پژوهش‌هاي انجام شده، مدل مفهومي و چارچوب تحليلي مناسب، جهت فائق آمدن بر چالش‌هاي مديريت محيط‌ زيست همچون عدم‌ استفاده از مقياس‌هاي چندگانه، ناديده‌ گرفتن ديدگاه‌ گروه‌هاي ذي‌نفع و ذي‌نفوذ، عدم مديريت سازگارانه در برابر تغييرات ناگهاني، كاربرد مقياس‌هاي نامناسب، محدوديت‌هاي نهادي، كمبود شواهد تجربي و عدم قطعيت ارائه شده است. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه رويكرد جديد سيستم‌هاي اجتماعياكولوژيك در برنامه‌ ريزي و مديريت محيط زيست بر اساس نگرش مبتني بر تغيير ديدگاه استاتيك به ديناميك و لحاظ فرايندها و روندها در بررسي ساختار و عملكرد، همچون استفاده از ديدگاه كل‌نگر و سيستميك، توسعه دانش مشترك، درگير نمودن گروه‌هاي ذي‌نفع و ذي‌نفوذ، مشاركت بر اساس فلسفه‌هاي توانمندسازي، برابري و اعتماد، آموزش و يادگيري اجتماعي، ظرفيت تطبيقي، حاكميت تطبيقي و سيستم‌هاي پايش مي‌تواند يك تغيير پيش‌رونده در جهت حركت از برنامه‌ريزي و مديريت بخشي‌نگر، مقتدرانه و عقلايي به سمت برنامه ‌ريزي با رويكردهاي دموكراتيك و زمينه‌اي، براي مديريت پايدار محيط‌ زيست فراهم آورد.