بررسي عوامل هواشناختي مؤثر بر تاباوري در مقابله با گردوخاك در منطقه خاورميانه

Investigation of Meteorological factors affecting dust Resiliency over Middle East Region

گردوخاك به‌ عنوان يكي از آلاينده‌هاي طبيعي و متأثر از عوامل اقليمي، طي مهروموم‌هاي اخير چالشي زيست‌محيطي در منطقـه خاورميانه مي‌باشد كه هزينه‌هاي سنگين ناشي از آن در حوزه‌هاي اجتماعي، اقتصادي و سلامت، به‌عنوان تهديدي جدي در روند توسعه پايدار كشورها در نظر گرفته مي‌شوند. در اين پژوهش در بازه زماني 2018-2009 با تعيين بسامد، مدت، شدت و تغييرات زماني و مكاني رويدادهاي گردوخاك با استفاده از شاخص توفان گردوخاك، ديد افقي، عمق نوري هواويزها به همراه تعيين عوامل اقليمي مؤثر بر پديده گردوخاك با استفاده از شاخص وضعيت پوشش گياهي در منطقه خاورميانه شناخت بهتري از چشمه‌هاي گردوخاك به ‌صورت ماهانه، فصلي و سالانه حاصل شده است كه مي‌تواند زمينه‌سازي براي آمادگي و تاباوري در برابر آن شده و در برنامه‌هاي عمل ملي و منطقه‌اي مقابله با پديده گردوخاك به‌عنوان يكي از مخاطرات محيطي متأثر از رخدادهاي فرين اقليمي به كار گرفته شود.

Dust phenomenon as one of the natural pollutants affected by climate change, has been considered as an environmental challenge in the Middle East region in recent years which its impact with heavy costs in social, economic and health areas considered as a serious threat to the sustainable development of countries. In this study during the years 2009 to 2018, by evaluating dust behavior as a matter of frequency, duration, intensity as well as spatial and temporal variation of dust events using dust storm index, visibility, aerosol optical depth accompanied with identification of climatological parameters by considering vegetation condition index over the Middle East, a more considerable clarification of dust sources over this region has been obtained.This study can pave the way for better dust readiness and resiliency as one of the extreme natural hazards affected by climate extremes.