مقايسه خصوصيات پوشش گياهي و خاك در دو عرصه قرق و تحت چرا (مطالعه موردي: شمال ‌شرق شهرستان دلفان- لرستان)

هدف از انجام اين مطالعه بررسي اثرات قرق بر خصوصيات پوشش گياهي و خاك در شرايط قرق و تحت چرا در مراتع شمال ‌شرق شهرستان دلفان در استان لرستان بود. بدين‌منظور تعداد 120 پلات 1 در 1 متري در امتداد 12 ترانسكت 100 متري به روش تصادفي سيستماتيك در هريك از مناطق قرق و تحت چرا در نظر گرفته شد. در پلات ها فهرست گونه‌هاي موجود، تراكم، درصد تاج پوشش، لاشبرگ، سنگ و سنگريزه، خاك لخت و توليد ثبت گرديد. نمونه هاي خاك از ابتدا، وسط و انتهاي هر ترانسكت از عمق 300 سانتي متر در منطقه قرق و تحت چرا برداشت شد (36 نمونه در هر منطقه) و در آزمايشگاه برخي از خصوصيات خاك شامل ماده آلي، پتاسيم، فسفر، هدايت الكتريكي، pH و درصد رس، سيلت و شن تعيين شد. براي مقايسه ميانگين عوامل مورد بررسي در دو منطقه قرق و تحت چرا از آزمون تي مستقل در محيط نرم‌افزارSPSSVer.18 انجام شد. به منظور تعيين مهم ترين متغيرهاي تأثيرگذار بر مناطق قرق و تحت چرا از تجزيه مؤلفه هاي اصلي (PCA) استفاده شد. نتايج نشان داد، تعداد 132 گونه گياهي متعلق به 30 تيره و 104 جنس شناسايي شد كه در عرصه قرق و تحت چرا به‌ترتيب 124 و 108 گونه موجود بود. درصد تاج پوشش و تراكم گندميان چندساله، پهن‌برگان علفي و پوشش لاشبرگ در داخل قرق نسبت به خارج قرق افزايش و درصد پوشش بوته‌اي‌ها و خاك لخت كاهش معني دار داشت (0.01P ). همچنين مقدار توليد و درصد پوشش گياهان خوشخوراك در منطقه قرق نسبت به منطقه تحت چرا افزايش نشان داد. در منطقه قرق درصد ماده آلي، نيتروژن، فسفر و پتاسيم بيشتر از منطقه تحت چرا (P 0.01) و هدايت الكتريكي كمتر از منطقه تحت چرا بود (P 0.05). نتايج تجزيه مؤلفه هاي اصلي نشان داد كه ماده آلي، نيتروژن، فسفر، پتاسيم و هدايت الكتريكي بيشترين تأثير را در خصوصيات پوشش گياهي مناطق قرق و تحت چرا دارند.