مقايسه اثربخشي دو رويكرد پذيرش و تعهد و شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي بركيفيت زندگي و تاب‌آوري همسران جانبازان داراي استرس پس از سانحه (PTSD) ناشي از جنگ

A Comparison of the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Mindfulness-Based Cognitive Therapy Approaches on the Quality of Life and Resiliency among Disabled Veterans’ Wives with War-Related Posttraumatic Stress Disorder (PTSD)

مقدمه: خانواده جانبازان به ­ويژه همسران آنها با گذشت سال­ها از جنگ تحميلي، هنوز عوارض ناشي از آن را تجربه مي­كنند كه زندگي اين افراد را با آسيب­هاي روحي و رواني همراه كرده است. هدف اين ، بررسي اثربخشي دو رويكرد پذيرش و تعهد و شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي بر تاب­آوري و كيفيت زندگي همسران جانبازان داراي استرس پس از سانحه (PTSD) است. روش: در اين پژوهش نيمه‌تجربي، از پيش‌آزمون و پس‌آزمون براي دو گروه آزمايش و كنترل استفاده ­شده و مرحله­ پيگيري، پس از يك ماه به‌اجرا درآمد. جامعه­ آماري شامل كليه همسران جانبازان اعصاب و روان داراي استرس پس از سانحه شهرستان كوهدشت بودند كه 13 نفر در گروه پذيرش و تعهد، 13 نفر در گروه شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و 15 نفر در گروه گواه به‌صورت تصادفي جايگزين شدند. پرسشنامه‌هاي كيفيت زندگي سازمان بهداشت جهاني و مقياس تاب‌آوري كانر و ديويدسـون به‌عنوان ابزار جمع‌آوري داده‌ها استفاده شد. نتايج: يافته‌هاي اين پژوهش نشان داد كه درمان پذيرش و تعهد (ACT) و شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي (MBCT) منجر به افزايش تاب­آوري و كيفيت زندگي در همسران جانبازان داري (PTSD) شد (01/0>p). نتايج پيگيري يك‌ماهه نيز نشان داد كه اثربخشي باقي ‌مانده است (01/0>p). در مقايسه­ دو رويكرد، درمان ACT اثربخش‌تر از درمان MBCT گزارش شد. بحث: مداخلات آموزش رويكرد پذيرش و تعهد و شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي بر بالابردن كيفيت زندگي و تاب‌آوري همسران جانبازان داراي اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) مؤثر است

Introduction: Although war finished years ago, disabled veterans’ families, especially their wives, are still suffering from a lot of physical and psychological problems, which can seriously affect their well-being. The present study aimed to examine the effect of acceptance and commitment therapy (ACT) approach and mindfulness-based cognitive therapy (MBCT) approach on the resiliency and quality of life among disabled veterans’ wives with PTSD. Method: In the present semi-experimental study, a pretest and a posttest were administered to the experimental and control groups, and the follow-up phase was carried out a month later. The statistical population included all the psychiatric disabled veterans’ wives with PTSD in Kuhdasht, Iran. A sample of 51 subjects was selected and randomly divided into 3 group .13 individuals were randomly assigned into the acceptance and commitment therapy group, 13 into the mindfulness-based cognitive therapy group, and 15 into the control group. WHOQOL- BREF and CD-RISC questionnaires were employed as the data collection instruments. Results: The results of the present study revealed that ACT and MBCT approaches enhanced the participants’ scores in resiliency and quality of life (p<0.01). The results of one-month follow-up study further indicated that the effect remained unchanged (p<0.01). Both interventions were affective and a comparison of the two approaches indicated that ACT has more efficiency. Discussion: The results of the present study showed that both ACT and MBCT approaches enhanced resiliency and quality of life among the disabled veterans’ wives with PTSD.