تحليل انتقادي منفعت‌گرايي اخلاقي در ديدگاه جان استوارت ميل از منظر علامه جعفري

منفعت‌گرايي اخلاقي از مباحثي است كه ذيل مسئله فايده‌گرايي در بين متفكران غربي مطرح است. سردمدار اين بحث، جان استوارت ميل است كه بعد از طرح ليبراليسم كلاسيك، در حوزه اخلاق، مبتني بر مبناي فلسفي فايده‌گرايي، به منفعت‌گرايي اخلاق راه يافت. به باور وي فايده‌گرايي در عرصه زندگي براي آدمي بيشترين شادكامي را به دنبال دارد. غايت و هدف فايده‌گرايي در اخلاق، خوشي و شادي به نحو حداكثري است. اين شادكامي با فداكردن فرد براي ديگران، داراي بار ارزش اخلاقي شده و اخلاق منفعت‌گرا را بروز مي‌دهد. براساس يافته‌هاي اين تحقيق، پلوراليسم اخلاقي، اباحه‌گري و بهره‌گيري از تمتعات مادي به شكل حداكثري براي شادكامي زندگي، از نتايج اخلاق منفعت‌گراست. علامه جعفري، مباني و مؤلفه‌هاي طرح شده در انديشه ميل را با چالش‌هاي جدي مواجه مي‌داند. او، انسان‌محوري، جريان تنازع در بقا، اصالت لذت و اصالت منفعت را از مباني انديشه‌هاي ميل دانسته و آنها را باعث انحراف و تباهي بشريت معرفي مي‌كند. در اين تحقيق با روش توصيفي ـ تحليلي ابتدا به طرح انديشه ميل و در ادامه به روش تحليلي انتقادي به نقد نظريه او براساس منظومه فكري استاد محمدتقي جعفري مي‌پردازيم.