ارزيابي تأثير مؤلفه‌هاي كالبدي بر حس دلبستگي به مكان در فضاهاي جمعي مجتمع‌هاي مسكوني منتخب تهران

بيان مسئله: با گسترش جوامع انساني و ارتقاي نيازهاي اجتماعي بشري، ضرورت حضور در فضاهاي جمعي و شناسايي مؤلفه‌هاي تأثيرگذار بر ارتقاي حس دلبستگي به مكان، جهت انجام برخي از فعاليت‌هاي انساني از اهميت زيادي برخوردار شده است. از بين‌رفتن حس دلبستگي، جدايي افراد از يكديگر و كمبود تعاملات اجتماعي در كنار ساير معضلات شهري ماحصل ديد مدرنيستي به فضا است.هدف تحقيق: طبقه‌بندي  مؤلفه‌هاي كيفي سازنده فضاهاي جمعي در مجتمع‌هاي مسكوني با تراكم متوسط شهر تهران و استخراج مؤلفه‌هاي كيفي كالبدي، فعاليتي و ادراكي و ارزش‌گذاري آنها در مقياس مجتمع مسكوني و همچنين نحوه و ميزان تأثيرگذاري مؤلفه‌هاي كالبدي در ايجاد حس دلبستگي به مكان هدف اصلي اين پژوهش است. روش تحقيق: روش اين پژوهش، تركيبي كميكيفي است. به كمك راهبرد علي مقايسه‌اي، ميزان تأثير ويژگي‌هاي كالبدي فضاهاي جمعي مسكوني بر حس دلبستگي ساكنان بررسي شد. به منظور انجام آزمون تجربي و مطالعات پيمايشي، پس از برداشت ميداني براساس مقياس، طبقه و شكل همنشيني فضاي باز و بسته، گونه‌هاي متفاوت مجتمع‌هاي مسكوني انتخاب و از طريق بازديدهاي منظم روزانه به شيوۀ ثبت رفتاري و تكميل ۳۶۱ پرسشنامه به همراه تحليل (رگرسيون) چند متغيره از طريق راهبرد همبستگي و تحليل مطالعات كمي با استفاده از نرم‌افزار SPSS19، به آزمون چندين مؤلفه و ويژگي‌هاي شخصيتي و رفتاري استفاده‌كنندگان پرداخته شد.نتيجه‌گيري: نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه مؤلفه‌هاي كالبدي اعم از «انسجام و وحدت»، «محرميت»، «مديريت تسهيلات و نظارت»، «عناصر طبيعي و سبز»، «غناي بصري» و «قابليت جهت‌يابي و خوانايي» به ترتيب اولويت، بيشترين تأثيرگذاري را بر حس دلبستگي به مكان دارند. بنابراين طراح به عنوان خالق فضا با انتخاب مقياس و چيدمان بلوك‌ها توأمان با طراحي ساختار فضاها منجر به تغيير در ميزان حس دلبستگي افراد ساكن در آينده مي‌شود.