بررسي جنبه هاي حماسي در هنر قصه گوي تصويري پرده خواني

پرده‌خواني نوعي از قصه‌گويي حماسي با استفاده از پرده‌هاي نقاشي است كه روي پرده‌ها صحنه‌هايي از داستان‌هاي حماسي، اسطوره‌اي و مذهبي ترسيم مي‌شوند. تلفيق سه عنصر كلام، تصوير و اجرا (بازي گري) باعث شده است كه اين هنر مؤثرترين و نمايشي‌ترين شكل قصه‌گوييِ حماسي در ميان هنرهاي سنتي ايران به شمار آيد. پرده‌خواني، با وجود برخورداري از اوصاف منحصربه‌فرد، در مقايسه با ديگر هنرهاي ايراني، به‌طور دقيق بررسي نشده است. در اين مقاله كوشش مي شود به مباحثي مانند چيستي ريشه‌هاي پرده‌خواني و چگونگي اجراي آن و نيز بررسي جنبه‌هاي حماسي اين هنر قصه‌گوي تصويري بپردازد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه سابقه و ريشه هنر پرده‌خواني به پيش از اسلام و مشخصاً دوران ظهور ماني، پيام بر نقاش ايراني، بازمي‌گردد. پس از اسلام و به‌ويژه در روزگار صفويه، توجهي فراوان به پرده‌خواني شد و اين هنر توسعه يافت. زيرا به‌علتِ برخورداري از جنبه‌هاي حماسي، هنري وحدت‌بخش تلقي شد. براساسِ پژوهش‌ها، وجه حماسي اين هنرِ ديرينه از روايت‌هاي شاهنامه فردوسي و حماسه‌هاي مذهبي (به‌عنوانِ متون و منابع اصلي روايت‌هاي پرده‌خوانان) اخذ شده است. حماسه موجود در روايت به دو ركن ديگر پرده‌خواني يعني نقاشي و بازي گري وجهي حماسي بخشيده است؛ به‌گونه‌اي كه مي‌توان پرده‌خواني را هنر حماسيِ قصه‌گوي تصويري ناميد.