ارزيابي كارايي مدل الخلافه در تخمين رطوبت بهينه خاكورزي و شاخص خميرايي خاك

ارزيابي مهندسي خاك براي كارشناسان در فعاليت‌هاي عمراني و بهره‌برداري از خاك مفيد است. مدل الخلافه سامانه ارزيابي ويژگي‌هاي مهندسي خاك است كه با رگرسيون چندگانه عمل مي‌كند. در اين تحقيق از مدل الخلافه براي تخمين شاخص خميرايي و رطوبت بهينه خاكورزي خاك‌هاي منطقه مياندوآب (۱۸۴ نمونه خاك) استفاده شد. نتايج نشان داد كه بين مقدار رس و شاخص خميرايي و رطوبت بهينه خاكورزي همبستگي بالايي با ضريب تبيين به‌ترتيب 0.88 و 0.72 وجود داشت. ظرفيت تبادل كاتيوني نيز همبستگي بالايي (0.84 و 0.70) با ويژگي‌هاي شاخص خميرايي و رطوبت بهينه خاكورزي نشان داد. با اين‌حال، ضريب همبستگي مواد آلي با اين ويژگي‌ها پايين بود. همچنين براي شاخص خميرايي 50.3 ، 7/۵، صفر و 44 درصد از كل اراضي، بر اساس داده‌هاي آزمايشگاهي و 46، 13، 6 و 35 درصد بر اساس مدل الخلافه به‌ترتيب در كلاس‌هاي كم، متوسط، زياد و خيلي زياد طبقه‌بندي شدند. تطابق نقشه خميرايي مدل الخلافه با نقشه داده‌هاي آزمايشگاهي نيز 80.4 درصد بود. ضريب تبيين، ريشه ميانگين مربعات خطا، ضريب نش ساتكليف و ميانگين هندسي مربعات خطا به‌ترتيب 0.767، 9.3، 0.671 و 0.86 براي شاخص خميرايي و 0.739، 14.5، 0.543 و 0.73 براي رطوبت بهينه خاكورزي محاسبه شد كه در سطح احتمال پنج درصد معني‌دار بود. درنهايت مدل الخلافه تخميني قابل اطمينان از ويژگي‌هاي مهندسي ارائه داد.