زمينه‌هاي روان شناختي تفال به اشعار

ادبيات فارسي مشحون از اشعار نغز شاعران زيبا‌سخن بسياري است كه هر يك به نوعي به بيان نيازهاي روحي و رواني انسان در مسير شكفتن پرداخته‌اند. در اين ميان، شعرهاي حافظ رنگي دگر و جلوه‌‌اي زيبا‌تر دارد و از لحاظ انواع ادبي در زمره اشعار غنايي قرار مي‌گيرد. اشعار غنايي بيانگر احساسات و تمنيات روحي و رواني آدمي است. خواننده اين اشعار مسحور سخن دلنشين و حلاوت كلام آن مي‌گردد. تفأل از ديوان حافظ از ديرباز بخشي از مناسك تمسك ايرانيان به هنگام مواجهه با دشواري‌ها يا انتخاب راه‌ها به شمار مي‌آمده است. دليل اين رفتار به تعبير برخي بزرگان، گاه ماهيت تأويل‌پذير اشعار حافظ است كه هر كس به فراخورخواست و نياز خود، خواسته‌اش را در آن مي‌يابد. عده‌اي بر اين اعتقاد‌ند كه ابيات غزل‌هاي حافظ هر يك به‌طور جداگانه، معناي متفاوتي دارند و تفأل زننده اگر در بيت اول نتواند به مقصود برسد در بيت دوم يا ديگر ابيات آن را در مي‌يابد. نتيجه اينكه از ديدگاه روان‌شناختي، تفأل به اشعار حافظ باعث اميدواري و مسرت است. همچنين مثبت‌انديشي حافظ اثري مطلوب بر فال‌گيرنده دارد. وقتي فردي از ديوان حافظ فال مي‌گيرد، در واقع تمنيات دروني خود را به زبان اشعار او بيان مي‌كند و همين، به زعم ديدگاه روان‌ تحليلگري خاصيت روان‌ پالايي دارد و بر گرايش به تفأل به ديوان حافظ را مي‌افزايد.