تبيين جايگاه معنويت در چالش‌هاي محيط‌زيستي: بازخواني رويكردهاي توسعه پايدار با تفكر سه‌گانه

بحران‌هاي محيط‌زيستي يكي از مهم‌ترين چالش‌هايي است كه جامعه بشري با آنها مواجه است. اين تحقيق در پاسخ به چرايي وجود بحران‌هاي محيط‌زيستي علي‌رغم تشكيل نهادهاي مرتبط و فراگير شدن مفاهيم مرتبط با توسعه پايدار و واكاوي جايگاه محيط‌زيست و چگونگي رابطه انسان با آن در انديشه اسلامي انجام شده است. هدف اين پژوهش كه با استفاده از روش توصيفي از نوع تحليل اسنادي به انجام رسيده، تبيين، تحليل و مقايسه سه گذرگاه تفكر منطقي، انتقادي و فلسفي توسعه پايدار است. نقد و تحليل ديدگاه‌هاي موجود حاكي از آن است كه علاوه بر پيشرفت‌هاي قابل‌ملاحظه در جهان و برپايي معاهدات بين‌المللي، كنوانسيون‌ها و سمپوزيوم‌ها در زمينه پايداري، در راستاي حفظ محيط‌زيست و بقاي انسان نبوده و نگاه صرف فني و مادي، تاكنون پاسخگوي مسائل پيش روي توسعه و پايداري، نبوده است. لذا دستيابي به افق‌هاي بلندمدت پايداري و ابعاد آن، نيازمند چشم‌اندازي عميق‌تر و فراتر از مسائل فني محض و علم سكولار است. اين مقاله تفكر فلسفي را كه بر اخلاق و فلسفه اسلامي مبتني است و بر مطالعه بحران‌هاي زيست‌محيطي با كمك هم‌زمان عقل، عرفان، اخلاق، قرآن و شريعت تأكيد دارد، پيشنهاد مي‌نمايد.