نظريه ولايت فقيه در انديشه سياسي آية الله سيدعلي طباطبايي معروف به «صاحب رياض»

هدف پژوهش حاضر، واكاوي نظريه ولايت فقيه در انديشه سياسي «آيه الله سيد علي طباطبايي» است. روش پژوهش توصيفي ـ تحليلي است و به طور عمده بر مستندات دو كتاب «رياض المسائل» و «شرح مختصر النافع» استوار است. نظريه ولايت فقيه، حاكميت فقيه، حوزه اختيارات فقيه، حكومت مطلوب و حكومت نامطلوب در انديشه سياسي «صاحب رياض»، موضوعات كليدي مورد بحث در اين پژوهش هستند. نتايج نشان مي دهد كه در انديشه سياسي صاحب رياض مسأله حكومت از ضروريات است و بر دو نوع حكومت عادل و جائر مي‌باشد. حكومت عادل، همان حكومت مطلوب است كه رياست آن را پيامبر و امامان معصوم: برعهده دارند. در مقابل، حكومت جائر قرار دارد كه هم‎كاري با آن جايز نيست. طبق نظر صاحب رياض، در عصر غيبت، حكومت برعهده فقيه جامع ‌الشرائط بوده و رابطه دين و حكومت از ضروريات است و اجراي احكام منوط به حكومت فقيه مي‌باشد. بر اين اساس، صاحب رياض واگذاري امور جامعه را به حكومت جائر نپذيرفته و تكليف جامعه را در دوران غيبت امام تعطيل‌پذير هم نمي‌داند. لذا از ديدگاه صاحب رياض، حوزه اختيارات ولي فقيه بسيار گسترده است و محدوده ‌اختيارات فقيه را همان اختيارات معصوم مي‌داند.