مروري كوتاه بر وضعيت «پژوهش» و «نوآوري» در ايران، با تاكيد بر بخش آب: ضرورت تغيير رويكردها

براساس گزارش مجمع جهاني اقتصاد وجه تمايز كشورهاي توسعه يافته با كشورهاي در حال توسعه مبتني بودن اقتصاد آن‎ها بر نوآوري است. پژوهش يكي از مولفه‌هاي فرآيند نوآوري به‎شمار مي‌رود و نوآوري نتيجه تعاملات فراوان و فزاينده بين نهادهاي مختلف است. شاخص‌هاي جهاني نشان مي‌دهد كه در حوزه نوآوري، ايران رتبه قابل‎قبولي ندارد و تنها در حوزه توليد علم (توليد مقاله) موفقيت‌هايي داشته است. در همين راستا در بخش ‌آب نيز دستاوردهاي اندكي در زمينه پژوهش و نوآوري وجود دارد و اين فعاليت‌ها نقش كمي در رفع نيازهاي واقعي جامعه داشته‌اند. متن مروري حاضر به ارائه گزاره‌هاي مختلف در مورد اهميت، ارتباط و نقش پژوهش در توسعه و نظام ملي نوآوري، به‎همراه ارائه چالش‌ها و ظرفيت‌هاي موجود در ارتقاي پژوهش و نوآوري با تاكيد بر بخش آب پرداخته است. در اين نوشتار دو چالش كلان شامل ضعف چارچوب نهادي و ضعف عملكردي بازيگران عرصه پژوهش با توجه به مفهوم نظام نوآوري و بررسي تجارب موجود ارائه شده است. نتايج نشان مي‌دهد در زمينه اثرگذاري و اشاعه پژوهش در كشور و در وزارت نيرو، اسناد بالادستي متعدد و مهمي وجود دارند كه بايد راهبردها و فرآيندهاي سازمان‌هاي ذي‌مدخل در راستاي آن‎ها تعريف و يا اصلاح شوند. هم‎چنين از مهم‌ترين راه‌كارهاي ارتقاي فعاليت‌هاي پژوهش و نوآوري توجه به ساختار ارتباط اجزاي سه‌گانه نظام نوآوري (شامل دانشگاه، صنعت و دولت) و تعامل آن‎ها است. به‎طوري‎كه گردش افراد بين سه جز مذكور بسيار اهميت دارد، زيرا افراد با خود دانش و مهارت و به‎طور كلي دانش ضمني را منتقل مي‌كنند.