ارزيابي و سنجش شاخص‌هاي شكوفايي شهري (CPI) در كلان‌شهر تهران

طرح مسئله: شكوفايي شهري، يكي از بهترين تلاش‌هاي بشري در طول تاريخ بوده است. در اين زمينه، سازمان اسكان بشر در سال 2012، بحث شكوفايي شهري را با هدف تحقق سكونتگاههاي پايدار و انساني و ايجاد شهرهاي بهتر و موفق‌تر مطرح كرد و شاخص‌هايي را نيز براي آنها در نظر گرفت؛ اين شاخص‌ها شامل پنج بعد بهره‌وري، كيفيت زندگي، زيرساخت، عدالت اجتماعي و پايداري زيست‌محيطي است. اين پنج بعد چرخ شكوفايي شهري را تشكيل مي‌دهد. هدف: هدف اصلي پژوهش حاضر، ارزيابي مناطق ۲۲گانه شهر تهران به‌لحاظ برخورداري از شاخص شكوفايي شهري (CPI) است. روش: اين پژوهش ازنظر هدف، نظري‌كاربردي و ازنظر ماهيت و روش، توصيفي‌تحليلي است. براي رسيدن به هدف پژوهش از پنج معيار اصلي شاخص شكوفايي شهري در قالب 60 زيرمعيار بهره گرفته شد. محدوده زماني بررسي‌شده، سال 1395 و مدل به كار برده‌شده براي ارزيابي، پرومته و تحليل گاياست. نتايج: نتايج پژوهش نشان مي‌دهد مناطق 22 و 6 شهر تهران به‌لحاظ برخورداري از شاخص‌هاي شكوفايي شهري در وضعيت كاملاً مطلوب، مناطق 3، 21 و 2 در وضعيت مطلوب، مناطق 1، 4، 13، 14، 11، 8، 15، 17، 16 و 5 در وضعيت متوسط و مناطق 20، 12، 10، 19، 9، 7 و 18 در وضعيت نسبتاً نامطلوب قرار دارند؛ همچنين مناطق شهري تهران در سه بعد شكوفايي شهري شامل كيفيت زندگي، عدالت اجتماعي و پايداري زيست‌محيطي، وضعيت نامناسبي دارند. به‌منظور شكوفايي مناطق و رسيدن به اهداف مطلوب توسعه شهري تهران پيـشنهاد مي‌شود متوليان امر و مسئولان طرح‌هاي توسعه شهري با برنامه‌ريزي اصولي در مسير ارتقاي شاخص‌هاي كيفيت زندگي، عدالت اجتماعي و پايداري زيست‌محيطي در مناطق شهري تهران گامي جدي بردارند. نوآوري: با توجه به اهميت شكوفايي در توسعه پايدار شهرها و از آنجا كه تاكنون هيچ مطالعه‌اي در اين زمينه براي شهر تهران انجام نشده، نتايج اين پژوهش براي برنامه‌ريزي‌هاي آينده سودمند است.