نقش درياي خزر و منطقه قفقاز در مناسبات تجاري عصر صفوي

مناطق اطراف درياي خزر كم‌وبيش در طول تاريخ مورد استفاده بازرگاناني بود كه به دنبال تجارت با ساكنان اين منطقه و يا نواحي مجاور بودند. در دوره صفوي نيز تجارت در اين مناطق و به‌خصوص در ناحيه قفقاز همچنان ادامه داشت و بازرگانان با تشكيل كمپاني­هاي تجاري و حمايت از سوي صاحبان قدرت در شهرهاي تجاري اين منطقه به دادوستد مي­پرداختند. مراكزي مانند دَربند، شَماخي و بَردَعه مركز مبادلات اكثر بازرگانان داخلي و خارجي بود و اين ناحيه به‌عنوان شاهراهي براي ارتباط مراكز تجاري جنوب درياي خزر به شمال به شمار مي­رفت. بااين‌همه، برخي موانع سياسي و طبيعي، روند بازرگاني منطقه قفقاز و اطراف درياي خزر را كند و گاه متوقف مي‌ساخت. همجواري ايران با قدرت­هايي چون روس­ و عثماني و تلاش اين قدرت‌ها براي دستيابي به درياي خزر و مناطق جنوبي و غربي آن كه نقش مهمي در مناسبات تجاري عصر صفوي داشت، درگيري­هاي متعددي را ميان ايران و آن كشورها به همراه مي‌آورد كه اين امر رونق تجاري اين منطقه و رفت­­وآمد كاروان­هاي بازرگاني را با محدوديت­هايي مواجه مي­ساخت. علاوه‌براين، مشكلات جغرافيايي نيز در كند شدن روند تجارت اين ناحيه دخيل بود. در پژوهش حاضر با روش توصيفي- تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه­اي، نقش و جايگاه درياي خزر و منطقه قفقاز در تجارت عصر صفوي، مبادلات بازرگاني در اطراف اين دريا و ناحيه قفقاز و موانع و مشكلات موجود در مسير بازرگاني اين دوره بررسي خواهد شد.

This article has no abstract