مدل‌سازي تغييرات مكاني و زماني كاربري و پوشش اراضي حوضه درياچه اروميه با استفاده از تركيب سلول خودكار و زنجيره ماركوف

تغييرات كاربري و پوشش اراضي به مثابه يكي از مهم‌ترين محرّك‌هاي تغييرات محيطي به طور عمده براثر فعّاليّت‌هاي انسانيك مانند افزايش مناطق شهري، تغييرات در سطح زمين هاي كشاورزي و ازبين بردن پهنه‌هاي آبي اتّفاق مي‌افتد كه اين فعّاليّت‌ها ناشي از افزايش جمعيّت بوده است. در نوشتار پيش رو با استفاده از روش تركيبي سلول خودكار و زنجيره ماركوف به شبيه‌سازي كاربري‌هاي موجود در حوضه درياچه اروميه با استفاده داده‌هاي سنجش از دوري پرداخته شد. در ابتدا براي سال‌هاي 1377، 1387 و 1397 نقشه كاربري اراضي با استفاده از تصاوير ماهواره لندست با روش طبقه‌بندي حداكثر احتمال توليد و پس از ارزيابي مدل با استفاده از روش تركيبي CaMarkov نقشه كاربري براي سال 1407 و 1417 پيش‌بيني شد. بررسي روند تغييرات كاربري بين سال 1377 تا 1397 نشان داد كه زمين هاي كشاورزي و اراضي شهري انسان‌ساخت به ترتيب افزايش 3.31 و 2.74 درصدي داشته؛ امّا پهنه‌هاي آبي و ساير كاربري ها به ترتيب 6.87% و 0.71% كاهش نشان داده است. ارزيابي مدل با استفاده از شاخص كاپا بالاي 80% نشان‌دهنده دقّت بالاي مدل براي پيش‌بيني كاربري‌ها است. نتايج شبيه‌سازي براي سال 1407 و 1417 نشان داد كه كاربري‌هاي زمين هاي كشاورزي و مناطق شهري انسان‌ساخت نسبت به سال 1377 به ترتيب 40.12% و 476.36% افزايش داشته اين در حالي است كه پهنه‌هاي آبي و ساير كاربري‌ها در اين بازه به ترتيب 26.67% و 5.80% كاهش داشته‌اند..نتايج اين تحقيق مي تواند به سياست مداران و مديران عرصه‌هاي طبيعي در تصميم‌گيري‌هاي مديريتي و آينده‌نگري كاربري اراضي مناطق مختلف بسيار كارآمد باشد.