مطالعه پايداري عملكرد دانه ژنوتيپ هاي جو (. Hurdem vulgare L) توسط مدل AMMI

اثر متقابل ژنوتيپ × محيط باعث ايجاد پيچيدگي در پيش‌بيني عملكرد مي‌شود و چالشي براي برنامه‌هاي به‌زراعي و به‌نژادي است. هدف از اين تحقيق بررسي اثر متقابل ژنوتيپ × محيط و مطالعه سازگاري و پايداري عملكرد 21 ژنوتيپ جو با استفاده از تجزيه مدل اثرات اصلي افزايشي و ضرب‌پذير (AMMI) مي‌باشد. آزمايش حاضر در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در دو تكرار طي سال‌هاي زراعي 94-1393، 95-1394، 96-1395 در دو شرايط ديم و آبي ( در مجموع شش محيط) اجرا شد. نتايج حاصل از تجزيه واريانس مركب براي عملكرد دانه اختلاف معني‌داري را در سطح احتمال يك درصد براي اثرات سال، ژنوتيپ، ژنوتيپ × سال، سال × مكان و سال × مكان × ژنوتيپ نشان داد. مؤلفه اول و دوم در تجزيه امي به‌ترتيب 52.78 و 26.00 درصد از مجموع مربعات اثر متقابل را به خود اختصاص دادند. با توجه به مقادير عددي مؤلفه‌هاي اثر متقابل ژنوتيپي و رتبه ژنوتيپ‌ها، مشخص شد كه ژنوتيپ‌هاي2، 4، 5، 8، 10، 13 و20 نسبت به ساير ژنوتيپ‌ها از پايداري عملكرد بيشتري برخوردار بوده‌اند. همچنين طبق شاخص ارزش پايداري امي(ASV) ، بهترتيب ژنوتيپ‌هاي 15، 9، 12، 18، 5، 4،10، 16، 2، 6، 7 و 8 به‌عنوان ژنوتيپ‌هاي پايدار تعيين شدند. از ميان ژنوتيپ‌هاي پايدار ژنوتيپ‌هاي 10 (Roho/4/Zanbaka/3/ER/Apm//Lignee131/5/Otis)،8(Baladieldawaia/5/AwBlack/Aths//Arar/3/9Cr27907/Roho/4/DD14/Rhn03) و 2 (Zarjau/805151//Skorohod/3/Robur/WA219668//DZ4066) داراي عملكرد دانه بالاتري بودند. بنابراين مي‌توان اين ژنوتيپ‌ها را براي استفاده در برنامه‌هاي اصلاحي آتي جهت معرفي ارقام جديد پيشنهاد نمود.