نظام آموزشي ارامنه جلفاي اصفهان در دورۀ صفوي

ارامنه جلفاي اصفهان، در تاريخ فرهنگي ايرانِ دورۀ صفوي، نقش فعالي داشتند. آنها بعد از مهاجرت از مناطق جلفا و قفقاز و ساكن شدن در اصفهان در زمان شاه‌عباس اول، حفظ فرهنگ و هويت‌شان را از طريق نظام آموزشي در دستور كار قرار دادند. ويژگي‌ها و ابعاد آموزش و پرورش آنان و جايگاه‌شان در نظام آموزشي آن عصر، مسئله‌اي است كه چندان مورد توجه و تحقيق قرار نگرفته است. اين مقاله با روش تحقيق تاريخي، بر اساس داده‌هاي جمع‌آوري‌شده از اسناد و كتب دست‌اول، ضمن نظر داشتِ يافته‌هاي ادبيات تحقيق، به توصيف و تفسير اين مسئله مي‌پردازد. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه ارامنه جلفا براي حفظ دين و اعتقادات خود، نظام آموزشي‌شان را بر اساس سنن تعليم و تربيتي خود پي‌ريزي كردند و از حمايت حكومت صفوي برخوردار شدند. در اين زمان، كليسا و مدارس به موازات هم امر تعليم را بر عهده داشتند و ساختمان مدارس در محوطه كليساها بنا شده بودند. به همين دليل، جنبه ديني نظام آموزشي ارامنه، غلبه داشت و در كنار آن بر آموزش برخي علوم غيرديني به ويژه در زمينه تجارت نيز تأكيد مي‌شد. البته، وجود فرقه‌هاي مختلف كاتوليك در اصفهان، انگيزه رقابت بين آنها را بيشتر برجسته مي‌كرد.