بررسي تطبيقي سياليت انسان در حركت جوهري نفس ملاصدرا و اطوار دازاين در انديشه هايدگر

يكي از مهم‌ترين مباحث حكمت صدرايي حركت جوهري است. بر اساس تشكيك وجود، وقوع حركت جوهري به نحو اشتدادي، امري ممكن، بلكه واقع‌شده است. تشريح اين نظريه كه انسان وجودي سيّال دارد، يكي از راهبردي‌ترين مباحث درباره نفس انساني را روشن مي‌سازد. از ديگر سو، دازاين به مثابۀ مسئله‌اي محوري در انديشه هايدگر، حقيقتي ثابت نيست؛ بلكه داراي ابعاد و اطوار گوناگوني است. با توجه به جايگاه حكمت صدرايي و نيز انديشۀ هايدگر، مقايسه ميان سياليت انسان در نظريۀ حركت جوهري صدرايي و اطوار دازاين در نگرش هايدگر مي‌تواند زواياي پنهان و ابعاد وجودي بيشتري از انسان را روشن سازد. بر اين اساس، در نوشتار حاضر، براي فهم چگونگي سياليت انسان، نخست ابعاد شش‌گانه حركت جوهري نفس از منظر صدرا و سپس اطوار دازاين از منظر هايدگر توضيح داده شده است تا زمينه براي مقايسه اين دو نظرگاه فراهم گردد. فضاي فكري اين دو فيلسوف، بيانگر مباني متفاوت آنهاست. با اين‌ همه، در برخي ابعاد حركت مانند مسافت، ميان دو فيلسوف اشتراك ‌نظرهايي را مي‌توان يافت. البته نقاط اختلاف بين اين دو متفكر دربارۀ انسان و مسير‌هاي ممكن او در زندگي بسيار است