بررسي تطبيقي غزل واسوخت فارسي و غزلوارۀ ضدپتراركي انگليسي (AntiPetrarchan Sonnet) و زمينه‏ هاي اجتماعي، فرهنگي، و تاريخي آنها: مطالعۀ غزل‏ هايي از وحشي بافقي و ويليام شكسپير

غزل فارسي و غزلوارۀ انگليسي (Sonnet) در طول حيات پُرفرازو‏نشيب خود تصويرهاي مختلفي از معشوق را به نمايش گذاشته ‏اند. طي اين دوران، شرح و توصيف معشوق در غزل واسوخت فارسي و نيز غزلوارۀ ضدپتراركيِ انگليسي (AntiPetrarchan Sonnet) دستخوش تغيير شدند به گونه ‏اي كه معشوق ديگر موجودي اثيري و بي‏ نقص به حساب نمي‏ آمد و عاشق از نكوهش و تحقير معشوق ابايي نداشت. پژوهش حاضر با بهره از شيوه‏ اي توصيفي تحليلي و با تكيه بر مكتب تطبيقيِ آمريكايي و نيز بر اساس نظريۀ بوطيقاي تاريخي وسلوفسكي مبني بر اشتراكات ادبيات جهان فارغ از تاثيروتاثّر مستقيم و تكامل تاريخيفرهنگيِ ادبيات‏ ها، درصدد مقايسه و موازنۀ غزل واسوخت فارسي با غزل ضدپتراركيِ انگليسي مي‏ باشد. نتايج اين پژوهش نشان مي‏ دهد كه اين دو شيوۀ غزل‏سرايي از نظر محتوايي كاملا شبيه به هم هستند امّا آبشخور و علل اصلي ظهور آنها فراخور محيط اجتماعيفرهنگيِ با يكديگر فرق مي‏ كنند؛ شعر واسوخت فارسي ماحصل يكپارچگيِ سياسي، اقتصادي، مذهبي و فرهنگي در عهد صفويان و متاثّر از فرهنگ هندي و با تكيه بر عينيّت‏ گرايي و نزديكي به تودۀ مردم شكل گرفت، درحالي‏ كه غزلوارۀ ضدپتراركيِ انگليسي متاثّر از ذائقۀ متنوع آن سرزمين و تقريبا همزمان با غزلوارۀ پتراركي و در همان بستر ظهور كرد. براي تبيين بهتر موضوع نيز غزل‏ هايي از وحشي بافقي (939-991 ق) و ويليام شكسپير (1564-1616 م) مورد بحث و بررسي قرار گرفته‏ اند.