وضعيت مصرف دخانيات در نوجوانان شهر قم و ارتباط آن با مواجهه با دود دست ‌دوم و برخي فاكتورهاي مؤثر در سال 1398: يك مطالعه توصيفي

زمينه و هدف: مصرف دخانيات به عنوان يكي از عوامل اصلي ابتلاء و مرگ و مير در سراسر جهان مي باشد. آغاز مصرف دخانيات در دوران نوجواني خطرات مخصوص به خود را دارد. اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت مصرف دخانيات و ارتباط آن با دود دست دوم، دسترسي و تبليغات در نوجوانان شهر قم در سال 1398 اجرا گرديد. مواد و روش ها: مطالعه توصيفي حاضر در ميان 823 دانش آموز مقطع اول و دوم متوسطه شهر قم انجام گرديد. ابزار جمع‌آوري داده ها پرسش نامه پيمايش جهاني دخانيات در نوجوانان (Global youth tobacco survey; GYTS) و به صورت خودگزارش دهي بود. نمونه گيري به روش خوشه اي تصادفي چند مرحله اي انجام شد. تجزيه و تحليل داده ها با استفاده از آزمون مجذور كاي انجام شد. يافته ها: شيوع مصرف دخانيات 22.1 درصد (177 نفر) بود. بالاترين ميزان مواجهه با دود دست دوم مربوط به »مواجهه با دود دخانيات در فضاي باز عمومي « به ميزان 52.9 درصد (430 نفر) بود. از بين كل مصرف كنندگان فعلي دخانيات، 64.8 درصد (35 نفر)، از طريق فروشگاه و مغازه به دخانيات دسترسي داشتند. به طور كلي 34.3 درصد دانش آموزان (278 نفر) در فروشگاه ها و خيابان تبليغات دخانيات را مشاهده كرده بودند. آزمون مجذور كاي، بين پايه تحصيلي، جنسيت، مقدار پول در اختيار در طي هفته، مواجهه با دود دست دوم، و مشاهده تبليغات با مصرف دخانيات رابطه معني دار نشان داد (0.05 P). نتيجه گيري: براساس نتايج پژوهش حاضر، اتخاذ و اجراي سياست ها و استراتژي هاي كاهش مواجهه با دود دست دوم، كاهش دسترسي و مواجهه با هدف پيش گيري از مصرف مواد دخاني در نوجوانان پيشنهاد مي گردد.