كشش درآمد گمركي دولت نسبت به تعرفه‌هاي قانوني

Estimating Elasticity of Government Revenue w.r.t to Statutory Tariffs

درآمد گمركي حدود 20٪ از درآمدهاي مالياتي كشور را تشكيل مي‌دهند. آيا دولت مي‌تواند با افزايش نرخ‌هاي تعرفه‌ي وارداتي، درآمد گمركي‌ اش را بيافزايد؟ مطالعه‌ي حاضر كشش درآمد تعرفه‌اي دولت يا همان شيب منحني لفر را نسبت به افزايش نرخ تعرفه‌ي قانوني برآورد مي‌نمايد. همچنين، اجزاي شيب منحني لفر وارداتي، كه شامل كشش تعرفه محقق ‌شده و كشش واردات رسمي هستند برآورد مي‌شود. داده‌هاي مورد استفاده از گمركات جمهوري اسلامي ايران، كتاب مقررات صادرات و واردات، و بانك جهاني اخذ شده و به‌ صورت داده‌هاي تابلويي در بين سال‌هاي 1386 تا 1395 و به تفكيك كد كالاهاي 6رقمي نظام هماهنگ استفاده شده‌اند. داده‌هاي نهايي شامل متغيرهاي ارزش واردات ريالي و دلاري، وزن، تعرفه‌ي قانوني و تعرفه‌ي محقق شده است. برآوردها بر اساس مدل اثرات ثابت و با خارج نمودن اثرات ثابت در سطح هر كد كالاي 6 رقمي انجام شده‌ است. نتايج نشان مي‌دهد كشش درآمد دولت نسبت به افزايش نرخ تعرفه‌ي قانوني تنها 40 درصد است. مابقي (60درصد)، به دليل افزايش معافيت‌ها و كاسته ‌شدن از واردات رسمي كشور خنثي مي‌شوند؛ مطابق برآوردها، تعرفه محقق‌شده از نيمي از تغييرات قانوني تبعيت مي‌نمايد، و واردات رسمي نيز كشش 20درصدي (منفي) دارد. لذا مي‌توان گفت كه حفره‌هاي قانوني حدود 50٪ از تعرفه قانوني را و دو سازوكار گران‌ شدن كالاي وارداتي و افزايش قاچاق، حدود 20درصد از تعرفه قانوني را خنثي مي ‌‌نمايند. سياستگذاران محترم در حوزه‌ي تعرفه ‌گذاري لازم است به از بين بردن حفره‌هاي مالياتي توجه بيشتري نمايند. همچنين، لازم است لحاظ گردد كه هر افزايش تعرفه قانوني منجر به سوق دادن فعالين اقتصادي به اجتناب مالياتي (معافيت‌ها) و فرار مالياتي (قاچاق) مي‌شود كه آثاري فراتر از كاهش درآمد مالياتي دولت بر اقتصاد خواهد گذارد.

Custom income is about 20% of Iran’s tax income. Is there a one to one relation between government’s revenue and statutory tax rates? This study assesses the elasticity of government custom revenue with respect to statutory tariff rates, also referred to as the slope of Laffer curve. We also estimate the elasticity of realized tariff rate and the legal imports. The data is from Iran’s custom and the World Bank (WITS). The final data include import values in rial and dollar, weight, statutory and realized tariff rates, from 2007 to 2016. We use fixed effect regressions which captures fixed characteristics of each observation, disaggregated into 6 digits of HS code. Results show that the eleasticty of government income with respect to statutory tariffs is 40 percent. The remaining part (60 percent) is neutralized due to the increase in tax avoidance and evasion. The elasticity of exemptions is estimated equal to about 50 percent and the legal import’s elasticity is about 20 percent. The latter contains both the demand reduction (Leffer effect) and the increase in evasion. Findings are robust to different tests, and indicate a substantial loophole between tariff setting and revenue earning. While reducing in illegal section requires fundamental reforms, the exemptions can be reduced by reconsidering in legal provisions.