استعاره مفهومي و تحليلي نو از نقش آن در اخلاق

دغدغه و دستمايه اصلي در اين مقاله بررسي نقش استعاره‌هاي مفهومي در ساحت اخلاق است. پس از تعريف و تحليل استعاره مفهومي با تاكيد بر آراء ليكاف، جانسن و كوچِش، عموميت، مفهومي بودن ذاتي و ساختار سيستمي به عنوان سه مولفه اصلي اين سنخ از استعاره معرفي و انواع ساختاري، وجودشناختي و جهت‌مند آن به بحث گذاشته شد. همچنين بيان شد كه اخلاق، سرشتي استعاري دارد و بدون استعاره‌هاي مفهومي قابل تصور نيست. ورود استعاره به اخلاق در دو قالب اصلي شكل مي‌گيرد: ترسيم استعاري مفاهيم اخلاقي و مفهوم‌سازي استعاري از يك موقعيت خاص اخلاقي. بر مبناي همين دو نكته، احتمال درافتادن اخلاق استعاري در ورطه نسبيت و نقد و تحليل آن دستمايه ادامه كار قرار گرفت. يافته اصلي و نوآوري اين نوشتار در طرح‌ريزي ملاك‌هاي سه‌گانه براي سنجش كارآمدي استعاره‌ها در ساحت اخلاق است. نوع و ميزان تاثير استعاره بر واقع‌نمايي اخلاقي، نوع و ميزان تاثير استعاره بر انگيزش اخلاقي و نوع و ميزان تاثير استعاره بر عيني‌سازي يا ملموس نمودن مفاهيم اخلاقي، معيارهايي هستند كه مي‌توانند هم مانع نسبيت در اخلاق استعاري شوند و هم درجه‌بندي ارزشي‌ آنها را تسهيل نمايند.