Comparing the effect of supportive-expressive and cognitive-behavioral psychotherapies on depression and adherence to treatment in hemodialysis patients focusing on improving physician-patient relationship

مقايسه تأثير روان‌درماني پويشي- حمايتي و شناختي- رفتاري، با تمركز بر بهبود رابطه پزشك و بيمار بر روي افسردگي و تبعيت از درمان در بيماران همودياليزي

مقدمه: هدف پژوهش مقايسه تأثير روان‌درماني پويشي- حمايتي و شناختي- رفتاري، با تمركز بر بهبود رابطه پزشك و بيمار بر افسردگي و تبعيت از درمان بيماران همودياليزي بود. روش‌‌كار: اين كارآزمايي باليني به صورت پيش‌ و پس‌آزمون با گروه كنترل به شيوه نمونه‌گيري تصادفي انجام شد. شركت‌كنندگان 45 بيمار همودياليزي 50-20 ساله در بيمارستان‌هاي امام رضا مشهد و طالقاني تربت‌جام در نيمه دوم سال 1397 بودند كه 3 پرسشنامه: افسردگي بك II، الگوهاي ارتباط پزشك و بيمار كرمي و كيوان‌آرا و تبعيت از درمان بيماران مزمن كليوي را تكميل كرده و با افسردگي متوسط تا شديد، در 3 گروه 15 نفره؛ 1 گروه كنترل و 2 گروه روان‌درماني‌ قرار گرفتند و درمان طي 15 جلسه براي 2 گروه اجرا گرديد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-23 و آزمون تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر و آزمون بن‌فروني تحليل شدند. يافته‌ها: يافته‌ها ي شاخص‌هاي چند متغيري و سطح معناداري 001/0 در گروه درمان پويشي- حمايتي اندازه اثر كوتاه‌مدت (پيش‌آزمون- پس‌آزمون) 81/0 و اثر بلندمدت (پيش‌آزمون- پيگيري 4 ماهه) 83/0 را در مقايسه با گروه گواه نشان داد كه در درمان شناختي- رفتاري ، اثر كوتا‌ه‌مدت 70/0 و اثر بلندمدت 14/0 نشان داده شد و در نهايت با آزمون بن‌فروني و استفاده از مقايسه ميانگين‌ها اثر كوتاه‌مدت و بلندمدت در درمان پويشي- حمايتي بيشتر ازدرمان ديگر بود. نتيجه‌گيري: درمان پويشي- حمايتي با تمركز بر بهبود رابطه نسبت به درمان ديگر بر كاهش افسردگي و افزايش تبعيت از درمان تأثير قابل توجه بيشتري دارد.

Introduction: The purpose of this study was to compare the effect of supportive-expressive and cognitive-behavioral psychotherapies on depression and adherence to treatment in hemodialysis patients with a focus on improving the physician-patient relationship. Materials and Methods: This clinical trial was performed as pretest and posttest with randomized sampling control group. Participants were 45 hemodialysis patients, aged 20-50 years, in Imam Reza hospital of Mashhad and Taleghani hospital of Torbat Jam in 2018-2019 who completed these 3 questionnaires: Beck Depression II, Karami and Keyvanara Physician-Patient Relation Patterns and End-Stage Renal Disease Adherence Questionnaire (ESRD-AQ). The patients with moderate to severe depression divided into 2 experimental groups and one control group (n=15). Data were analyzed using SPSS-23 software and repeated measures analysis of variance (ANOVA) and Bonferroni post hoc tests. Results: Findings in multivariable indicators showed a short-term effect (pretest-posttest) equal to 0.81 and a long-term effect (pretest-4 month follow-up) equal to 0.83 in supportive-expressive therapy group compared to the control group. In the cognitive-behavioral therapy with the same significance level, the short-term and long-term effects were 0.70 and 0.14. Finally, by using Bonferroni test and average comparison profiles, the short-term and long-term effects of supportive-expressive therapy were more than cognitive-behavioral therapy. Conclusion: It seems that supportive-expressive therapy with focusing on improving the relationship has more significant effects to reduce depression and increase adherence to treatment than the other therapy.