صفويان و مسئله نمازجمعه (مطالعه موردي دوره شاه اسماعيل و شاه تهماسب 984 ـ 907 ﻫ.ق)

نماز‌جمعه ازجمله فرائضي بود كه با رسميت يافتن مذهب تشيع بوسيله صفويان به تدريج و به خاطر برخي ملاحظات سياسي و مذهبي براي نخستين‌بار در سطح كلان در ايران برگزار شد. اين ملاحظات ناشي از طعنه‌هاي مذهبي عثماني‌ها و تلاش علما و دولت صفوي براي يك‌دست سازي عقايد مردم و ايجاد حس هم‌بستگي بود. مباحثه‌ها و رساله‌هايي در دفاع و چگونگي برگزاري نمازجمعه با صدور فتاوي وجوب تخييري يا تعييني و عدم برگزاري آن با فتواي حرمت در غياب امام‌ زمان# نگاشته شد. مسئله اصلي اين پژوهش بررسي نقش و علل موافقت و مخالفت شاهان و علما با برگزاري نمازجمعه مي‌باشد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه مقدمات برگزاري نمازجمعه از دهه نخست سلطنت شاه اسماعيل حين فتح برخي شهرها فراهم گرديده و بعداً در زمان شاه‌طهماسب با قدرت‌يابي علماي جبل عامل و صدور فتاوي و سپس ايجاد منصب شيخ‌الاسلام و نصب ائمه جمعه ضمانت اجرايي يافته است.