تحليل شاخص‌هاي سنجش و ارزيابي حوزه هاي فناوري و نوآوري در اسناد بالادستي كشور

هدف اين مقاله استخراج شاخص‌هاي بخش فناوري و نوآوري از اسناد بالادستي همچون نقشه جامع علمي كشور و برنامه پنج ‌ساله ششم توسعه، و بررسي چگونگي همراستايي آنها با شاخص‌هاي مشابه در گزارش ملي پايش و ارزيابي علم، فناوري و نوآوري كشور، و نيز بررسي وضعيت فناوري و نوآوري ايران بر مبناي هدف‌گذاري‌هاي اسناد بالادستي است. اين پژوهش توصيفي تحليلي است كه با رويكرد علم‌سنجي به منظور بررسي تطبيقي شاخص‌هاي سنجش و ارزيابي فناوري و نوآوري در اسناد بالادستي انجام شده است. براي مقايسه و تحليل وضعيت موجود با وضعيت مطلوب از داده‌هاي گزارش ملي پايش و ارزيابي بخش‌هاي آموزش، پژوهش و فناوري كشور در سال 97 در بازه زماني 5 ساله 1393 تا 1397 (2018-2014) استفاده شد. مقايسه شاخص‌هاي ارزيابي فناوري و نوآوري نشان داد همپوشاني اندكي بين شاخص‌هاي پايش و اسناد بالادستي وجود دارد و در برخي موارد نظام پايش قادر به پاسخگويي به اسناد بالادستي از وضعيت علم و فناوري ايران نيست. بنابراين شاخص‌هاي نظام پايش نياز به بازنگري و همپوشاني بيشتر با اسناد بالادستي دارد. شاخص‌هاي مطرح و كميت‌هاي مطلوب در هر دو سند بالادستي نيازمند روزآمدسازي با شرايط كنوني و همسوسازي‌اند. همچنين ايران در مقايسه با كميت‌هاي مطلوب در برخي شاخص‌ها، عملكرد مطلوب و در تعدادي عملكرد نامطلوب داشته ‌است. براي نمونه جهش خوبي در شاخص «تعداد بنگاه‌هاي دانش‌بنيان» داشتيم اما در برخي شاخص‌ها همچون «تعداد اختراع‌ها و اكتشافات به ثبت رسيده به تفكيك ملي و بين‌المللي» با مقدار مصوب اسناد بالادستي فاصله بسيار داريم.