مقايسۀ جلوه‌هاي ادبيات پايداري در دو غزل رضوي

ستايش امام رضا(ع) در شعر معاصر به‌ خصوص پس از انقلاب اسلامي جايگاهي ويژه دارد. شاعران هر يك به فراخور روحيات خويش، بر جنبه‌هاي خاصي از ويژگي‌هاي آن حضرت تأكيد مي‌ورزند. برخي شاعران با توجه به انس بيشتر با ادبيات پايداري و دفاع مقدس هنگام مدح امام هشتم، عناصر حماسي شعر را بيشتر به كار مي‌گيرند و در مقابل، عده‌اي ترجيح مي‌دهند با لحني غنايي و عاشقانه، به مدح آن حضرت بپردازند و احساسات دروني و شخصي خود با ايشان را به تصوير بكشند. براي نگارنده اين پرسش مطرح بوده است كه چه ويژگي‌هاي مشخصي شعر رضوي را به ادبيات پايداري نزديك يا از آن دور مي‌كند. بنابراين هدف از نوشتن اين مقاله آن بوده است كه بعد از مقايسۀ دو غزل رضوي، نمونه‌هايي عيني و مستند از جلوه‌هاي ادب پايداري ارائه كنيم. به همين منظور با مقايسۀ غزل‌هاي رضوي قيصر امين‌پور و محمدعلي بهمني، دو شيوۀ متفاوت شاعران معاصر را در مدح امام رضا(ع) بررسي كرده‌ايم. همچنين براي رسيدن به اين مقصود، دو غزل را جزء به جزء از نظر فكري، ادبي و زباني مقايسه كرده و نشان داده‌ايم كه غزل امين‌پور با ويژگي‌هاي ادبيات پايداري مطابقت بيشتري دارد. طبق يافته‌هاي اين پژوهش، شعر امين‌پور در سطح فكري گرايش‌هاي جمعي دارد و غزل بهمني درون‌گراتر است. در سطح زباني، امين‌پور واژه‌ها و فعل‌هاي پويا را به خدمت مي‌گيرد و در مقابل واژه‌ها و فعل‌هاي غزل بهمني انفعالي هستند و در نهايت از ميان عناصر ادبي، وزن و صور خيال شعر امين‌پور در مقايسه با غزل بهنمي با لحن حماسي پيوند بيشتري دارد.