احداث خط آهن نوشكي به دزداب توسط انگلستان

انگليسي ها پس از ورود به هندوستان در ابتداي قرن هفدهم، به تدريج بر شبه قاره هند تسلط يافته، آنجا را مستعمره خود ساختند. آنان براي تسلط كامل تر و كنترل راحت تر هندوستان، اقدامات عمراني متعددي در اين سرزمين انجام دادند كه مهم ترين آن ها احداث خط آهن بود. با تداوم و شدت يافتن رقابت ميان دولت هاي استعمارگر اروپايي و سپس آغاز جنگ جهاني اول و آرايش و دسته بندي هاي چندگانه در مناطق شرقي ايران و سرزمين هاي ورودي منتهي به هندوستان، انگليسي ها اقدامات عمراني شان را در نواحي شرقي و جنوب شرق ايران امتداد دادند. يكي از اقدامات انگلستان در اين خصوص، احداث خط آهن از كويته به نوشكي و سپس از نوشكي به ميرجاوه و دزداب در اوايل قرن بيستم بود. علل و عواملي كه انگليس را وادار به احداث اين خط آهن نمود و چگونگي احداث اين خط آهن و پيامدهاي آن، مهم ترين مسأله نوشته حاضر است. راجع به اين مسأله تاكنون تحقيق مستقلي انجام نگرفته است. هدف اين نوشتار، تبيين اهداف انگليس از احداث اين خط آهن و چگونگي احداث و پيامدهاي ناشي از آن است. اين نوشته با استفاده از منابع كتابخانه اي، تاريخ شفاهي، اسناد تاريخي، سفرنامه ها و به خصوص گزارش‌هاي محرمانه كنسولگري انگليس در سيستان و قائنات، به روش تاريخي با شيوه توصيفي تحليلي انجام گرفته است.