از تاتوره تا حب‌‌الشفا: مطالعات متون، حيواني و باليني جهت درمان اعتياد

مقدمه: به علت اثربخشي كم درمان‌هاي موجود در ترك اعتياد و عوارض نامطلوب داروهاي صناعي، مي‌توان حركت به سمت استفاده از روش فارماكولوژي معكوس جهت توليد داروي كم‌هزينه‌تر، مؤثرتر و كم‌خطرتر را به عنوان يك راهكار مفيد در نظر گرفت. هدف:‌ با توجه به تاريخچه‌ي طولاني طب سنتي ايران در زمينه تشخيص و درمان بيماري‌ها از جمله اعتياد، اين تحقيق با نگاه به متون اصيل طب ايراني، به بررسي مطالعات حيواني و باليني گياه تاتوره و فرآورده‌ي حب‌‌الشفا جهت درمان اعتياد به ترياك مي‌پردازد. روش بررسي: اين مقاله شامل سه بخش مي‌باشد: بررسي متون طب ايراني، مطالعات حيواني و كارآزمايي باليني. نتايج: در متون طب ايراني دو شيوه اصلي فارماكولوژيك براي درمان عادت به افيون، تدريج و تعويض بيان شده است. در تحقيقات صورت گرفته، اثر تاتوره بر كميت‌هاي سندرم ترك فارماكولوژيك موش صحرايي نسبت به متادون معني‌دارتر بود. مطالعات سم‌شناسي حب‌الشفا هيچ‌گونه عارضه جانبي و آسيب بافتي نشان نداد. مطالعات حيواني تفاوت معني‌داري در امتياز كل داده‌ها بين گروه متادون و حب‌الشفا نشان نداد. مطالعات باليني حب‌الشفا بر روي علائم ترك بيماران مبتلا به مواد اپيوئيدي حاكي از اثر اين فرآورده در كنترل علائم محروميت و افسردگي نسبت به دو گروه دارونما و كلونيدين بود. اثر حب‌الشفا به عنوان درمان‌ نگهدارنده در افراد مبتلا به سوء مصرف مواد افيوني باعث كاهش وسوسه، اضطراب و افسردگي نسبت به دارونما در طول زمان شد. نتيجه‌گيري: نتايج مطالعات نشان دهنده اثربخشي حب الشفا در تمامي فازهاي درمان اعتياد مي‌باشد. البته براي اثبات اين يافته‌ها نياز به مطالعات بيشتر مي‌باشد.