جنبه ضد امنيتي بست‌نشيني در اماكن غيرمذهبي در عصر قاجاريه

يكي از پيامدهاي مكان هاي مذهبي بست كه از ديرباز در تاريخ ايران تا دوره قاجاريه مرسوم و از حمايت عالمان ديني نيز برخوردار بود؛ حفظ امنيت جاني افراد پناهنده به بست از گزند مأموران دولتي و كاهش ستم و مظالم دستگاه حكومتي بر مردم بود. با گسترش مكان هاي سياسي و دولتي بست در اين دوره در كنار اماكن سنتي بست، ماهيت بست‌نشيني تغيير يافت و افزون بر اين‌كه هر شرير و قاتل و مجرمي به مكان هاي بست پناهنده مي شد، شورشيان در طلب بخشش و گذشت و معترضان به حكومت و مطالبه‌گران خواسته هاي صنفي و سياسي نيز براي رسيدن به درخواست هاي خويش به بست نشيني روي آوردند. بسياري از اين حوادث با بست نشيني در مراكز و تأسيسات وابسته به دولت هاي بيگانه در كشور رخ مي داد كه براي دولت چالش برانگيز بود و بر امنيت داخلي تأثير مي گذاشت. در اين مقاله به روش توصيفي تحليلي، با تشريح اماكن غيرمذهبي بست در دوره قاجاريه و نمونه هايي از بست نشيني در اين اماكن، مشكل ناشي از اين پديده براي دولت قاجاري و كوشش هاي آن در لغو بست نشيني بررسي شده است. يافته پژوهش نشانگر آن است كه گسترش بست هاي جديد، چالشي جدي براي دولت قاجاريه در اجراي امنيت داخلي و تأمين استقلال كشور در برابر دخالت سفراي قدرت هاي بيگانه به شمار مي رفت.