سبك‌شناسي «فيه مافيه» و «مجالس سبعۀ» مولانا (در سطح ادبي؛ مقايسۀ تمثيل)

تمثيل كه با مصداقي كردن مفاهيم ذهني جايگاه خاصي در ادبيات تعليمي و عرفاني پيدا كرده است، از نظرگاه سبك ‌شناسي نيز به عنوان يكي از آرايه‌ها در سطح ادبي قابل بررسي است. مصاديق ملموس راه سريع و مناسبي براي تفهيم آموزه هاي اخلاقي و انديشه هاي عرفاني است. در ميان عرفاي پارسيگوي، مولانا گوي سبقت را در تمثيلهاي عرفاني ربوده است. او در مثنوي معنوي، فيه ما فيه، مجالس سبعه و مكاتيب آراء خود را به زينت تمثيل آراسته تا مفاهيم عميق عرفاني تقريب ذهن مخاطبان و اهل ذوق شود. در پژوهش حاضر، با شيوۀ كتابخانه‌اي، به گونه‌اي تحليلي- توصيفي به مدد شواهد مثال و سرانجام ارائۀ جدول به بررسي مفاهيم و ساختار تمثيلهاي عرفاني دو كتاب «فيه ما فيه» و «مجالس سبعه» پرداخته شده، نيز به اين پرسش پاسخ داده شده است كه «در تمثيلهاي اين دو كتاب، پيوند ميان اركان تمثيل يعني: مثال (مصداق) با ممثل (مفهوم) چگونه است؟» حوزه هاي معنايي تمثيلات در سه سطح خداشناسي، انسان شناسي و هستي شناسي جاي گرفته اند كه انسان شناسي بيشترين فراواني را دارد و موضوع عرفان و معرفت بيشترين بسامد را شامل ميشود.