سنجش تطبيقي معيارهاي رشد هوشمند شهري در نواحي شش‏گانۀ منطقۀ 6 تهران

مفهوم رشد هوشمند شهري راهكاري است در برابر گسترش افقي يا رشد اسپرال‏گونه شهر كه در نيم قرن اخير الگوي رشد جهاني شهرها بوده است. رشد هوشمند در مخالفت با گسترش افقي در بخش مركزي شهر بر عواملي مانند باززنده‏سازي محلات، توسعه دروني، كاهش فواصل بين محل كار و زندگي، كاهش آلودگي‏هاي زيست‏محيطي، افزايش كاربرد حمل و نقل عمومي، و حداكثر دسترسي به خدمات شهري و ... تأكيد مي‏كند. در حال حاضر، منطقه 6 تهران، به‏عنوان بخش مركزي شهر، با چالش‏هاي آلودگي زيست‏محيطي، كم‏رنگ‏شدن هويت محله‏اي، افت جمعيت ساكن، و... روبه‏روست. بنابراين، در اين تحقيق اصول رشد هوشمند براي كاهش مشكلات موجود و افزايش كارايي منطقه مناسب ديده شد. هدف از اين تحقيق نخست سنجش درجه فشردگي/پراكنش منطقه 6 تهران و سپس تحليل و تطبيق 6 شاخص رويكرد رشد هوشمند شهري (تراكم، كاربري تركيبي، حمل و نقل عمومي، فضاهاي سبز و باز، بازسازي بافت قديمي، و حس تعلق مكان) با استفاده از روش سلسله‏مراتبي (AHP) بوده است. ماهيت اين تحقيق كاربردي و روش تحقيق توصيفي تحليلي است و براي گردآوري اطلاعات از محاسبات كمّي و روش ميداني و اسنادي استفاده شده است. جامعه آماري ساكنان منطقه 6 است. با استفاده از فرمول كوكران، 160پرسش‏نامه براي ساكنان و 30 پرسش‏نامه براي كارشناسان تهيه و گردآوري شد. يافته‏هاي اين پژوهش نشان مي‏دهد فرم كالبدي منطقه 6 تهران فشرده است و در سنجش تطبيقي 6 شاخص انتخاب‏شدهناحيه 3 منطقه با فاصله نسبتاً زياد ناحيه سازگارتر با شاخص‏هاي رشد هوشمند شهري شناخته شد. سرانجام، راهكارهايي براي سازگاري بيشتر ساير نواحي منطقه پيشنهاد شد.