رابطه پريشاني روانشناختي با بي‌خوابي در جمعيت غير باليني: نقش ميانجي‌گر نشخوار فكري

خواب نقش مهمي در سلامت جسمي و رواني افراد ايفا مي‌كند و با وجود اينكه برخي از پژوهش‌ها به بررسي رابطه خواب و مشكلات روانشناختي پرداخته‌اند، مطالعات اندكي نقش نشخوار فكري در بي‌خوابي را مورد توجه قرار داده‌اند. هدف پژوهش حاضر بررسي رابطه پريشاني روانشناختي و بي‌خوابي با توجه به نقش واسطه‌اي نشخوار فكري است. اين پژوهش از نوع توصيفي با طرح همبستگي است. تعداد 246 دانشجوي مقطع كارشناسي دانشگاه كاشان (145 دختر و 101 پسر) با روش نمونه‌گيري خوشه اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند و به مقياس شدت بي‌خوابي مورين (ISI)، مقياس افسردگي، اضطراب و استرس لوي‌باند و لوي‌باند (DASS)، مقياس نشخوار فكري نولن‌هوكسما (RRS) و سؤالات دموگرافيك پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگي پيرسون و مدل يابي معادلات ساختاري مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفت. نتايج نشان داد پريشاني روانشناختي مي‌تواند به‌طور مستقيم و معنادار بي‌خوابي دانشجويان را پيش‌بيني كند و نشخوار فكري داراي نقش ميانجي‌گر در رابطه پريشاني روانشناختي با بي‌خوابي است. پريشاني روانشناختي و نشخوار فكري در مجموع 0.14 از واريانس بي خوابي را تبيين كردند. افسردگي، اضطراب و استرس مي‌توانند زمينه ابتلا به بي‌خوابي را مستقيماً و از طريق تشديد نشخوار فكري فراهم نمايند. نتايج تلويحاً نشان مي‌دهد طراحي و اجراي برنامه‌هاي كاهش پريشاني روانشناختي با تمركز بر نشخوار فكري مي‌تواند به كاهش بي‌خوابي كمك نموده و به‌عنوان درمان روانشناختي كمكي در درمان بي‌خوابي مورد توجه قرار گيرد.