بررسي انگيزه‌هاي تجدد علمي در دوره ايلخانان (مطالعه موردي: ربع رشيدي)

در سال هاي اول حمله مغول، علم و تمدن دچار ركود شد؛ اما با حضور دانشمندان و وزرايي همچون خواجه رشيدالدين فضل‌الله همداني در دوره ايلخانان و تأسيس مركز علمي ربع رشيدي در تبريز و متمركز كردن علوم و دانشمندان سرزمين هاي مختلف در آن، دوره جديدي از رونق آموزش و پژوهش علوم مختلف در تمدن اسلامي به وجود آمد. هدف: پژوهش حاضر با تكيه بر مطالعه موردي مركز علمي ربع رشيدي، انگيزه‌هاي تجدد و احياي علمي را بررسي كرده است. روش: روش اين پژوهش، توصيفي تحليلي با تكيه بر منابع دست اول در تاريخ و تمدن و آثار خواجه رشيدالدين است و ابزار پژوهش، فيش‌برداري بود. يافته‌ها: در بررسي تجدد علمي در دوره ايلخانان با تأسيس مركز علمي ربع رشيدي، نقش انگيزه‌هاي معنوي، علمي، سياسي مذهبي و اقتصادي بسيار برجسته است. نتيجه‌گيري: ايلخانان در ايجاد برخي انگيزه‌هاي توسعه علمي نقش اساسي داشتند. انگيزه‌هاي دروني شخص خواجه رشيدالدين فضل‌الله همداني نيز سبب تجدد آموزش و پژوهش و تأسيس مركز مهم و مؤثر علمي ربع رشيدي شد. بي‌شك در هر دوره‌اي، اگر انگيزه‌هاي عام‌المنفعه در افراد جامعه وجود داشته باشد و حاكمان نيز اين انگيزه‌ها را تقويت كنند، اسباب ترقي ملت و دولت آن جامعه فراهم مي‌شود.