مراتب اسماي الاهي و ارتباط آنها با اصول و مباني فلسفه وحدت وجودي ابن‌عربي

هدف اين پژوهش بررسي اسماي الاهي و ارتباط آنها با مباني و اصول بنيادين فلسفه وحدت وجودي ابن‌عربي است. بدين‌منظور، منابع دست اول كه به قلم ابن‌عربي نگاشته شدهو منابع دست دوم كه آثار وي را شرح و بسط كرده به‌دقت بررسي شد. تحليل محتواي منابع يادشده نشان داد كه مفاهيم بنيادي فلسفه وحدت وجودي ابن‌عربي با اسماي الاهي ارتباط وجودي دارد. به عبارت ديگر، مفاهيم «تجلّي»، «رحمت» و «آفرينش» از جانب حضرت حق از طريق اسماي الاهي محقَّق مي‌شود. همچنين، بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش، اسماي الاهي از نظر ابن‌عربي بي‌شمار و ذومراتب‌اند. والاترين اسمِ الاهي «الله» است كه همچون ذات حضرت حق واحد است. امَّهات، امامان و پيشوايان اسما از اسم «الله» صادر مي‌شوند. اسماي الاهي كه از اسم «الله» صادر مي‌شوند مرتبه وجودي فروتري دارند و به عنوان كارگزاران يا «سَدَنه» باعث خلق عالَم مادي مي‌شوند. از طرفي، همه اسماي الاهي يكجا در انسان كامل مستجمع است و انسان آينه صيقل‌يافته است كه اسماي الاهي را به صورت كامل نشان مي‌دهد. در اين مقاله هر يك از اين مفاهيم عرفاني و وجودي را به‌تفصيل شرح مي‌دهيم و ارتباط جوهري هر مفهوم را با اسماي الاهي مطرح مي‌كنيم.