واكاوي ديدگاه مفسران درباره وحي به زنبور عسل در آيه 68 نحل

آيات 68 و 69 سوره نحل به فرآيند توليد يكي از نعمت‌هايي كه محصول وحي الهي به زنبور عسل است، پرداخته است. مهمترين فراز اين آيات، كاربست واژه وحي نسبت به زنبور عسل است. در چيستي و چگونگي اين وحي نظرهاي مختلفي مطرح شده كه جنبه حشره بودن زنبور بر بسياري از اين نظرها سايه افكنده و سبب گرايش برخي از مفسران به نظرهايي مانند غريزي بودن اين نوع از وحي شده است. در مقاله حاضر ضمن گزارش و نقد ديدگاه‌هاي مختلف مفسران در اين باره به تبيين نظر مختار پرداخته است. نظر مفسران در خصوص وحي به زنبور عسل، ذيل دو دسته عمده وحي رسالي و غريزه حيواني مطرح شده است. بر پايه نتايج به‌دست آمده: وحي در اين آيه ارتباطي با اعمال غريزي زنبور عسل ندارد، بلكه اين وحي از سنخ وحي‌اي است كه خداي متعال به انبياء(ع) فرستاده كه به احتمال زياد همراه با قول خاص حيوانات است.